Akademik Veri Yönetim Sistemi
International Journal of Life Sciences and Biotechnology, cilt.8, sa.3, ss.199-207, 2025 (Hakemli Dergi)
Polinasyon aracılığıyla ekosistemin dengesine ve sürdürülebilirliğine önemli katkılar
sağlayan bal arıları, aynı zamanda tarımsal üretim açısından yüksek ekonomik değere
sahiptir. Morfolojik ve fizyolojik özellikler bakımından diğer bal arısı ırklarından
ayrılan Kafkas arısı (Apis mellifera caucasica, G.), düşük sıcaklıklara kolayca adapte
olabilmesi ve üstün kışlama yeteneğine sahip bir bal arısı ırkıdır. Juvenil hormon bal
arılarında başkalaşımın kontrol edilmesi, larval gelişim, ergin dişi böceklerde üreme
gibi fizyolojik süreçlerin düzenlenmesinde önemli rol almaktadır. Bu çalışmada
juvenil hormon biyosentezinde rol oynayan juvenil hormon esteraz, farnesoik asit Ometiltransferaz, metil farnesoat epoksidaz ve farnesol dehidrojenaz genlerinin çeşitli
ekzon bölgelerindeki DNA polimorfizmlerinin PCR-RFLP yöntemi ile belirlenmesi
amaçlanmıştır. Bu amaçla 30 farklı Kafkas arısı kolonisinden alınan örneklerden
genomik DNA izole edilmiştir. Kafkas arı ırkında farnesoik asit O-metiltransferaz
geninin 111 bç büyüklüğündeki FAMET bölgesinde mutasyon tespit edilmiştir.
Juvenil hormon biyosentezinde rol alan farnesoik asit O-metiltransferaz geninde tespit
edilen Kafkas arısına özgü fizyolojik ve davranışsal özellikler üzerine etkili
olabileceğini düşündürmüştür. Juvenil hormon biyosentezinde görev alan genlerin
Kafkas ırkında daha detaylı çalışılmasına gereksinim bulunmaktadır.