İnsanlarda çevre duyarlılığının oluşmasında; okul öncesi, ilkokul ve ortaokul kademelerindeki eğitim önemlidir. Bu eğitim kademelerindeki öğrencilerin çevreye yönelik farkındalıklarını, anlayışlarını ve ilgilerini belirlemek açısından algı çalışmaları alan literatürüne katkı sağlayabilir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı altında yer alan olgubilim deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılı I. döneminde Samsun ili İlkadım, Atakum ve Asarcık ilçelerindeki devlet okullarında öğrenim gören 57 ortaokul 7. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Bu grup, amaçlı örneklem belirleme yöntemi altında yer alan maksimum çeşitlilik dikkate alınarak belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin çevre algılarını belirlemek amacıyla algı formu hazırlanmıştır. Bu form 2 bölümden oluşmaktadır: I. bölümde; çevre deyince aklınıza ne geliyor? sorusu öğrencilere yöneltilmiş akıllarına geleni yazmaları, II. bölümde ise; çevre deyince akıllarına gelenler ile ilgili bir resim çizmeleri istenmiştir. Bu çalışmada; öğrencilerin çevre ile ilgili yazdıklarının analizinde tümevarımsal içerik analizi kullanılmıştır. Öğrencilerin çevre ile ilgili çizdikleri resimlerin analizinde ise tümdengelimsel yöntemden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; çevre deyince öğrencilerin akıllarına daha çok kirlilik ve doğanın tahribi gelmektedir. Ayrıca öğrencilerin önemli bir bölümü de çevreyi tüm canlıların yaşadığı yer olarak tarif etmiştir. Öğrenci çizimlerinde ise doğal ve beşeri çevre ile ilgili unsurlara birlikte yer veren resimler çoğunluktadır. Resimlerde büyük ölçüde doğal çevre ile ilgili unsurlar bulunmaktadır. Öğrencilerin çeşitli olay ve olgulara yönelik algılarının belirlenmesinde çizim çalışmaları daha fazla yapılabilir.
Environmental education at the preschool, primary, and lower secondary levels is critical for fostering individuals' environmental sensitivity. In this context, examining students’ environmental perceptions can provide valuable insights and contribute to the literature on perception studies. This study adopts a qualitative research approach and employs the phenomenological design to explore the environmental perceptions of middle school students. The study group consists of 57 seventh-grade students enrolled in public schools located in the İlkadım, Atakum and Asarcık districts of Samsun during the first semester of the 2023–2024 academic year. Participants were selected using the maximum variation sampling technique, a type of purposive sampling. Data were collected through a perception form comprising two parts. In the first part, students responded in writing to the open-ended question, “What comes to your mind when you hear the word ‘environment’?” In the second part, they were asked to draw a picture reflecting their perception of the environment. The written responses were analyzed through inductive content analysis, while the drawings were examined using deductive analysis. Findings indicate that students predominantly associate the concept of the environment with pollution and environmental degradation. A significant number of students also conceptualize the environment as the living space of all organisms. In the visual data, most drawings featured both natural and human-made environmental elements, with a greater emphasis on natural features. The results suggest that drawing-based activities can serve as effective tools in identifying students’ perceptions of environmental issues and may enrich environmental education practices.
