Research Information System
MİM-AD Yüksek Lisans Tezleri Sempozyumu , İstanbul, Turkey, 14 - 15 December 2024, (Unpublished)
1892 yılında demiryolunun Ankara'ya ulaşmasıyla, Ankara endüstriyel
alanı demiryoluyla ilişkili olarak ve onun çevresinde şekillenmiştir. Bu
tezde ilk olarak Ankara demiryolu bölgesinin 19. yüzyıl sonundan geç
20. yüzyıla kadarki dönüşümü anlatılmış, demiryolunun kente gelişi ve
sonraki etkilerini anlamak amacıyla Osmanlı İmparatorluğu’ndan
Türkiye Cumhuriyeti’ne demiryollarının tarihi incelenmiştir.
Devamında, bölgenin bir kent kapısı olarak şekillenişi, bu tarih
aralığında uygulanan kent planları ve tekil projeler doğrultusunda hem
mekânsal ve fiziksel hem de işlevsel ve anlamsal değişimleri
incelenerek kültürel bir odağa dönüşmesi süreci anlaşılmaya
çalışılmıştır. Daha sonra alanda kurulacak olan müzelerin tarihi ve
kavramsal arka planını anlamak adına endüstri mirası ve demiryolu
mirası kavramları ile demiryolu mirası kapsamındaki yapılarının müze
olarak yeniden kullanımı incelenmiş, ayrıca Osmanlı’dan
Cumhuriyet’e müzelerin oluşumu, dönüşümü ve sosyal, siyasi ve
ekonomik hayat etrafında şekillenişi ele alınmıştır. Son olarak, bu
çerçeve dahilinde, alanda sergi mekânlarına dönüştürülen tarihi yapılar,
Atatürk Evi ve Demiryolu Müzesi (1964), Demiryolu Müzesi ve Sanat
Galerisi (1990), Açık Hava Lokomotif Müzesi (1991) ve CerModern
(2000), detaylı olarak incelenmiştir. Böylece tezde, Ankara demiryolu
bölgesinin, geç 19. yüzyıldan 20. yüzyıl ortasına kadar bir kent kapısı
ve ulaşım odağı olarak şekillenişi ve 20. yüzyılın sonuna doğru bir
kültür odağına dönüşümü Türkiye'de müzecilik uygulamaları ve
endüstri mirasının korunmasına dair yaklaşımlarla da ilişkilendirerek
analiz edilmiştir.