Akademik Veri Yönetim Sistemi
16. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, Edirne, Türkiye, 4 - 07 Eylül 2024, ss.183-184, (Özet Bildiri)
Fen bilimleri eğitiminde öğretmenlerin alan bilgisi, pedagojik bilgi ve teknolojik bilgisini entegre etme becerisi, etkili öğrenme ortamları yaratmak için hayati önem taşır. Bu entegrasyonu açıklayan modellerden biri olan TPAB (Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi) öğrenme öğretme sürecinde farklı branşlarda kuramsal çerçeve olarak tercih edilmektedir. Son yıllarda fen eğitimi araştırmalarında TPAB önemli bir yer edinmeye başlamış ve kendine özgü alan yazın oluşturmuştur. Bu çalışmada Türkiye’de son 12 yılda yapılmış TPAB çalışmalarından fen bilimleri kavramlarının nasıl ele alındığını incelemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda nitel araştırmaların değerlendirildiği nitel bir anlayışla meta sentez yöntemi tercih edilmiştir. Türkiye’de gerçekleştirilen Türkçe ve İngilizce TPAB çalışmalarında fen bilimleri kavramlarının nasıl ele alındığı incelenmiştir. Araştırma kapsamında seçilen 336 çalışma (190 makale, 146 tez) incelenmiş ve fen bilimleri öğretim programındaki kavramların bu çalışmalardaki varlığı araştırılmıştır. Çalışmaların yayınlanma özellikleri, kullanılan yöntemler, çalışma grupları ve veri toplama araçları da analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre fen kavramlarının ele alındığı TPAB çalışmalarının ağırlıklı olarak Gazi Üniversitesi, MEB ve Fırat Üniversitesi gibi kurumlardaki çalışmalar olduğu anlaşılmaktadır. Yayın dili olarak Türkçe çalışmalar daha fazla olmakla birlikte, İngilizce çalışmaların sayısı da son yıllarda artmaktadır. İlköğretim Online ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi gibi dergiler, TPAB konusunda önemli yayın organları olarak öne çıkmaktadır. Çalışmalarda en sık ele alınan fen bilimleri kavramları arasında “çevre”, “duyu organları”, “ses”, “gezegenler” ve “elektrik” bulunmaktadır. Öte yandan, fen bilimleri öğretim programında yer alan yaklaşık bin kavramın yarısından fazlası TPAB çalışmalarında henüz ele alınmamıştır. Çalışmaların büyük çoğunluğu nicel araştırma desenlerini kullanmaktadır. Çalışma grupları genellikle fen ve matematik öğretmenleri ile öğretmen adaylarından oluşmaktadır. En sık kullanılan veri toplama araçları anketler, görüşme formları ve başarı testleridir. Gözlem formları, ders planları ve videolar gibi araçların kullanımı ise daha sınırlıdır. TPAB alanında yapılan çalışmaların sayısı artsa da konu bazlı çalışmaların ve nitel araştırmaların sayısının yetersiz olduğu görülmektedir. Ayrıca, fen bilimleri öğretim programındaki tüm kavramların TPAB çerçevesinde incelenmesi için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Elde edilen bulgular ışığında farklı fen bilimleri konularını ele alan TPAB araştırmalarının sayısının arttırılması ve nitel araştırma yöntemlerinin TPAB çalışmalarında daha fazla kullanılmasının teşvik edilmesi önerilmektedir. Ayrıca gerek hizmet öncesi gerekse hizmet içi öğretmen eğitimi programlarında teknoloji kullanımlarının giderek artmasından dolayı TPAB’a daha fazla yer verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Fen bilimleri eğitimi, TPAB, meta-sentez, teknoloji entegrasyonu, öğretmen eğitimi
In science education, teachers' ability to integrate their content, pedagogical, and technological knowledge is vital for creating effective learning environments. TPACK (Technological Pedagogical Content Knowledge), one of the models explaining this integration, is preferred as a theoretical framework in different branches of the learning-teaching process. In recent years, TPACK has started to gain an important place in science education research and has created its own literature. This study aimed to examine how science concepts were handled in TPACK studies conducted in Turkey in the last 12 years. In this context, the meta-synthesis method was preferred, along with a qualitative approach, in which qualitative studies were evaluated. It examined how science concepts were handled in Turkish and English TPACK studies conducted in Turkey. Within the scope of the research, 336 studies (190 articles, 146 theses) were examined, and the concepts in the science curriculum in these studies were investigated. Publication characteristics of the studies, methods used, study groups, and data collection tools were also analyzed. According to the findings obtained, it is understood that TPACK studies in which science concepts are addressed are predominantly studies in institutions such as Gazi University, MoNE, and Fırat University. Although there are more Turkish studies as the language of publication, the number of English studies has been increasing in recent years. Journals such as İlköğretim Online and Abant İzzet Baysal University Journal of Faculty of Education stand out as important publications on TPACK. The most frequently addressed science concepts in the studies include “environment”, “sense organs”, “sound”, “planets” and “electricity”. On the other hand, more than half of the thousand concepts in the science curriculum have not yet been addressed in TPACK studies. The majority of the studies use quantitative research designs. The study groups generally consist of science and mathematics teachers and pre-service teachers. The most frequently used data collection tools are questionnaires, interview forms and achievement tests. The use of tools such as observation forms, lesson plans and videos is more limited. Although the number of studies in the field of TPACK is increasing, it is seen that the number of subject-based studies and qualitative research is insufficient. In addition, more comprehensive studies are needed to examine all concepts in the science curriculum within the framework of TPACK. In light of the findings, it is recommended to increase the number of TPACK studies dealing with different science subjects and to encourage more use of qualitative research methods in TPACK studies. In addition, TPACK should be included more in both pre-service and in-service teacher education programs due to the increasing use of technology.
Keywords: Science education, TPACK, meta-synthesis, technology integration, teacher education