Sezai Karakoç’un Balkon Şiiri Üzerinden Yakın Dönem Mimarisinin Değerlendirilmesi

Bodur A.

Mimarlık, Planlama ve Tasarımda Akademik Araştırmalar, Çiğdem Eren, Editör, GECE KİTAPLIĞI, Ankara, ss.43-53, 2018

  • Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Mesleki Kitap
  • Basım Tarihi: 2018
  • Yayınevi: GECE KİTAPLIĞI
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Sayfa Sayıları: ss.43-53
  • Editörler: Çiğdem Eren, Editör
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Uzun süreçlerden geçerek oluşmuş mimariyi, şiir diliyle ve kısa kelimelerle anlatabilmek şairlerin en büyük özelliklerindendir. Fiziksel mekânı düşünce süzgecinden geçirip yazıya döken şair, mekânı bazen şehir ölçeğinde, bazen çok küçük ölçeklerde şiire konu edebilmektedir. Şairin mimariyi gözler önüne seren eserleri, kâh mimariyi metheder, kâh mekânı kendi bakış açısıyla eleştirir. Sadece geçmişte oluşan mimariye atıf yapmayan şair, mimari kompozisyonun olması gereken özelliklerini de kendi düşünce sistemi çerçevesinde tasarımlamak ister. Sezai Karakoç, Türk şairleri arasında, eserlerinde mekânı sıkça kullanan ve atıf yapan, ayrıca mekân üzerine eleştiri getiren usta kalemlerdendir. Sezai Karakoç, geçmişten evirilerek gelen mimariyi eleştirirken kendi çizgisine göre olması gerekeni de eserlerinde belirtmektedir. Sezai Karakoç’un 1957 yılında kaleme aldığı Balkon şiiri, şairin şehre bakışını ortaya koyan, şiirin mimariyi eleştiri konusu yapabilen ve ona ilham kaynağı olmaya çalışan, dahası kendi kültürüne göre mimari pratiklerin yarattığı etkileri gözler önüne serdiği eseridir. Bu çalışmada, Sezai Karakoç’un Balkon şiirinde aradığı mimari ile birlikte 19. Yüzyıldan itibaren kültür ve mekândaki değişme ve bugün gelinen yapılaşma koşulları değerlendirilmektedir.

One of the greatest features of the poets is to be able to explain the architecture which has been formed over a long period of time with poetic language. The poet, when he spends the physical space through the thought filter, writes poetry sometimes on the scale of the city, sometimes on very small scales. The poet's works on architecture criticize both architecture and space both from his/her point of view. The poet, who does not refer only to the architecture that have formed in the past, wants to design the features of the architectural composition within the framework of his own thought system. Among the Turkish poets, Sezai Karakoç is a master poet who frequently uses and criticizes the space in his works. He criticizes the architecture that has evolved from the past. He also expresses his architectural understanding in his works which should be according to his viewpoint. The Balcony poem written by Sezai Karakoç in 1957 reveals the poet's view of the city. The Poetry makes architecture a criticism, revealing the effects created by architectural practices. This study evaluates today's architectural conditions together with the architecture and civilization that Sezai Karakoç emphasizes in Balcony poetry.