Travmatik Yaşam Olayı Yaşamış Olmanın Duygusal Bellek Üzerindeki Etkilerini İnceleyen Yarı Deneysel Bir Çalışma
6. Ulusal Psikoloji Lisansüstü Öğrencileri Kongresi: “Bozulan Ezberler, Değişen Sorular, Yeni Yaklaşımlar”, Ankara, Türkiye, 7 - 09 Haziran 2024, ss.37, (Özet Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.37
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Çalışmanın amacı travmatik yaşam olayları yaşamış bireyler ve bunları yaşamamış kontrol
grubu bireyler arasında merkezi ve çevrede sunulan ayrık duygu kategorilerine ait (üzüntü,
korku, öfke, tiksinti, mutluluk) ve nötr kelimelerin hatırlanmasını tanıma belleği testi ile
karşılaştırarak merkezi detayları hatırlamanın artışına karşı çevresel detayların daha az
hatırlanması ile karakterize bellek daralması fenomenini ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda
üniversite öğrencileri arasında tarama yapılmaktadır. Taramadan sonra aleksitimik özellikler
taşımayan ve Yaşam Olayları Kontrol Listesinden (YOKL) herhangi bir maddeye “Bizzat
yaşadım” seçeneğini işaretlemeyen katılımcılar kontrol grubuna ve aleksitimik özellikler
taşımayıp YOKL’dan herhangi bir maddeye “Bizzat yaşadım” seçeneğini işaretleyen
katılımcılar uzman bir klinisyen ile klinik görüşmeye çağrıldıktan sonra travma sonrası stres
bozukluğu tanısını karşılamayan katılımcılar travma grubuna atanmaktadır. Deney aşamasında
Kapucu ve arkadaşları (2021) tarafından Türkçe normları ölçülen ve derlenen Türkçe kelime
havuzundan seçilen nötr, üzüntü, öfke, korku, tiksinti ve mutluluk kelimeleri kullanılmaktadır.
Katılımcılar önce kodlama evresi için laboratuvara davet edilip katılımcılara her duygu
kategorisinden 2 kelime merkezde 2 kelime çevrede, nötr kelimelerden 10 kelime merkezde 10
kelime çevrede olmak üzere; 20 duygu kelimesi ve 20 nötr kelime sunulmaktadır. Daha sonra
prova etme etkisini engellemek için doldurucu görev olarak katılımcılara Gaze Cue (Friesen ve
Kingstone, 1998) deneyi uygulanıp 24 saat sonrasına tanıma belleği testi için randevu
ayarlanmaktadır. 24 saat sonra laboratuvarda 40 eski (kodlama evresinde görülen) 40 yeni
(kodlama evresinde görülmeyen) kelime katılımcılara sunulup katılımcılardan 1 ile 6 arasında
değişen (gördüğüme eminim, gördüm, görmüş olabilirim...) derecelerinden birini seçmesi
istenmektedir. Sonrasında katılımcıların duygu kelimeleri ve nötr kelimeler için merkezde ve
çevrede sunulan kelimeleri hatırlama oranları arasındaki fark Tekrarlı ölçümler, Karışık Desen
2x6x2 Varyans Analizi (ANOVA) ile hesaplanacaktır. Veriler hala toplanma aşamasındadır.