Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Sağlığa Katılım Düzeylerinin Yaşam Kalitesi Üzerine Etkisi

Creative Commons License

Şahin D. a., OZDELIKARA A.

Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi (Online) , cilt.9, sa.3, ss.437-445, 2026 (TRDizin)

Özet

Amaç: Bu çalışmada kronik hastalığı olan bireylerin sağlığa katılım düzeylerinin yaşam kalitesi üzerine etkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma tanımlayıcı- ilişki arayıcı türde bir devlet hastanesinde Eylül 2022- Mayıs 2023 tarihlerinde kronik hastalık tanısı ile başvuran 235 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacılar tarafından hazırlanan hasta bilgi formu, “Sağlığa Katılım Ölçeği (PHE)” ve “Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36)” kullanılarak yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans, ortalama, Kruskal Wallis H testi, Mann-Whitney U testi, Spearman Korelasyon analizi ve Path analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılanların %60'ı kadın, %81.3'ü evli, %43.4'ünün bir adet kronik hastalığı mevcuttur. Hastaların PHE ölçeği ortanca değeri 2 olarak bulunmuştur. PHE ile SF-36 genel sağlık algısı alt boyutu, ruhsal sağlık alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0.05). PHE, SF-36 alt boyutlarının tamamını istatistiksel olarak anlamlı biçimde etkilemektedir (p<0.05). Sonuç: Araştırma sonucunda hastaların sağlığa katılım düzeylerinin uyarılma seviyesinde olduğu, yaş ve eğitim düzeyinin sağlık katılımını etkilediği belirlenmiştir. Kronik hastalık sayısının sağlık katılımını etkilemediği ancak yaşam kalitesini etkilediği, sağlık katılımı ile genel sağlık algısı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunduğu ve sağlık katılımının yaşam kalitesi alt boyutlarından en fazla genel sağlık algısını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the effect of health participation levels of individuals with chronic diseases on the quality of life. Methods: The descriptive-correlation type of research was conducted in a state hospital between September 2022 and May 2023 with 235 patients who were admitted with a diagnosis of chronic disease. Data were collected face to face using the patient information form prepared by the researchers, the "Health Participation Scale (PHE)" and the "Quality of Life Scale (SF-36)". Frequency, mean, Kruskal Wallis H test, Mann-Whitney U test, Spearman Correlation analysis and Path analysis were used in the analysis of the data. Results: Of the participants in the study, 60% were female, 81.3% were married, and 43.4% had one chronic disease. The median PHE scale value of the patients was found to be 2. A positive significant relationship was determined between PHE and the SF-36 general health perception sub-dimension and mental health sub-dimension (p<0.05). PHE affects all SF-36 sub-dimensions statistically significantly (p<0.05). Conclusion: As a result of the research, it was determined that the patients' level of participation in health was at the level of stimulation, and that age and education level affected health participation. It was concluded that the number of chronic diseases did not affect health participation but affected the quality of life, that there was a positive significant relationship between health participation and general health perception, and that health participation affected the general health perception the most among the quality of life sub-dimensions.