KÜRESEL SAĞLIKTA DEKOLONİZASYON ve YEREL YÖNETİŞİM
Sağlık ve Yönetim Dergisi, cilt.6, sa.1, ss.52-67, 2026 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Cilt numarası: 6 Sayı: 1
- Basım Tarihi: 2026
- Dergi Adı: Sağlık ve Yönetim Dergisi
- Derginin Tarandığı İndeksler: Asos İndeks
- Sayfa Sayıları: ss.52-67
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, küresel sağlık alanında kolonyal mirasın güncel yönetişim mekanizmaları, araştırma fonlarının dağılımı, bilgi üretim rejimleri ve ortaklık modelleri üzerindeki etkilerini incelemektedir. Kavramsal bir literatür analizi olarak tasarlanan araştırma, postkolonyal ve dekolonyal kuramsal yaklaşımlar çerçevesinde küresel sağlıkta süregelen yapısal eşitsizlikleri ele almaktadır. Bulgular, fon kontrolünün ve epistemik otoritenin büyük ölçüde Küresel Kuzey’de yoğunlaştığını; bu durumun hiyerarşik ortaklık modellerini, bağlamdan kopuk araştırma önceliklerini ve yerel aktörlerin karar alma süreçlerinden dışlanmasını yeniden ürettiğini göstermektedir. Çalışma, yerel yönetişim kapasitesinin güçlendirilmesi, epistemik adaletin sağlanması ve etik ilkelere dayalı, eşitlikçi ortaklıkların geliştirilmesinin küresel sağlıkta daha adil ve sürdürülebilir sonuçlar için kritik olduğunu savunmaktadır. Dekolonizasyon, teknik bir reform alanı değil; uzun vadeli politik, kurumsal ve epistemik bir dönüşüm süreci olarak ele alınmaktadır.
Anahtar kelimeler: Küresel sağlıkta dekolonizasyon, Epistemik adalet, Güç asimetrileri