Endülüslü dil alimi olan Baṭalyevsî, Zeccâcî’nin el-Cumel isimli eserine Iṣlâḥu’l-ḫaleli’l-vâḳıʿ fi’l-cumeli’z-Zeccâcî isimli bir şerh çalışması yapmıştır. Müellif bu şerh çalışmasını daha ziyade el-Cumel isimli eserde gördüğü hataları eleştirmek üzere yazmıştır. Çalışmamızda ilk olarak Zeccâcî ve el-Cumel isimli eseri hakkında kısa bilgiler verildikten sonra Baṭalyevsî’nin hayatı ve Iṣlâḥu’l-ḫaleli’l-vâḳıʿ fi’l-cumeli’z-Zeccâcî adlı eseri incelenmiştir. Ardından Baṭalyevsî’nin Zeccâcî’ye yönelttiği isim, fiil ve harf kavramlarının tanımlarına yönelik eleştirileri tartışılmıştır. Bu tanımlar ele alınırken öncelikle Baṭalyevsî’nin eleştirileri ve eleştiriye neden olan sebepleri zikredilmiş ve Baṭalyevsî’nin eleştirilerinin doğruluğu değerlendirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra Baṭalyevsî’nin benimsediği ve alternatif olarak sunduğu tanımlar irdelenerek bu tanımlardan isabetli olanlar tarafımızca tespit edilmeye çalışılmıştır. Böylece Baṭalyevsî ve eseri hakkında kapsamlı bir değerlendirme ortaya konmaya çalışılmıştır.
Baṭalyawsī, an Andalusian linguistic scholar, wrote a commentary on al- Zajjājī’s al-Jumal entitled Iṣlâḥ al-ḫalali al-wāḳıʿ fi al-Jumal al-Zajjājī. The author wrote this commentary mainly to criticize the mistakes he saw in al-Jumal. In our study, firstly, brief information about al-Zajjājī and his work al-Jumal is given, then Baṭalyawsī’s life and his work Iṣlâḥ al-ḫalali al-wāḳıʿ fi al-Jumal al- Zajjājī are analyzed. Thereafter, Baṭalyawsī’s criticisms of al-Zajjājī’s definitions of nouns, verbs, and letters are discussed. While discussing these definitions, firstly, Baṭalyawsī’s criticisms and the reasons for criticism were mentioned, and the accuracy of Baṭalyawsī’s criticisms was tried to be evaluated. Then, the definitions that Baṭalyawsī adopted and offered as alternatives were analyzed, and we tried to identify the correct ones among these definitions. Thus, a comprehensive evaluation of Baṭalyawsī and his work has been attempted.
