Yapay Zekâ Tabanlı Yöntemlerin Bilimsel Araştırma Sürecine Entegrasyonu
Sağlıkta Yapay Zekâ Uygulamaları, Prof.Dr. Abdurrahman Aksoy,Prof.Dr. Cangül Keskin, Editör, Turkiye Klinikleri, Ankara, ss.12-21, 2026
- Yayın Türü: Kitapta Bölüm / Araştırma Kitabı
- Basım Tarihi: 2026
- Yayınevi: Turkiye Klinikleri
- Basıldığı Şehir: Ankara
- Sayfa Sayıları: ss.12-21
- Editörler: Prof.Dr. Abdurrahman Aksoy,Prof.Dr. Cangül Keskin, Editör
- Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Yapay zekâ (YZ), modern bilimsel araştırma ekosisteminde verinin toplanmasından hipotez inşasına, literatür sentezinden akademik yazıma kadar her aşamada köklü bir paradigma değişimi yaratmıştır. Bu dönüşüm, YZ'yi araştırmacılar için vazgeçilmez bir epistemik artırıcı (bilişsel kapasiteyi genişleten) konumuna taşımıştır. Dar ve genel yapay zekâ özelliklerini barındıran dil modelleriyle bilişsel iş yükünü hafifleten bir asistan rolü üstlenen YZ, Elicit, ResearchKick ve Consensus gibi araçlarla literatürdeki boşlukları tespit edebilecek, Julius AI ve MedGemma gibi sistemlerle ise karmaşık ve multimodal veri setlerini yüksek hassasiyetle analiz etme kapasitesine sahiptir. Üretken YZ ve büyük dil modellerinin (LLM), akademik yazım ve görselleştirme süreçlerinde önemli fırsatlar sunduğu görülmektedir. Bununla birlikte, algoritmik halüsinasyonlar, sahte referans üretimi, telif hakkı, veri gizliliği ve yanlılık (bias) gibi kritik sınırlılıkları da mevcuttur. Sonuç olarak, YZ araçları bilimsel keşif sürecinde insan bilişinin sınırlarını genişleten stratejik yardımcılar olarak konumlandırılmalı, ancak yöntemsel doğruluk ve etik sorumluluk insan araştırmacının denetiminde kalarak hibrit bir iş akışı çerçevesinde yürütülmelidir.