Akademik Veri Yönetim Sistemi
23. Uluslararası Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Sempozyumu, Ankara, Türkiye, 23 - 26 Ekim 2025, cilt.1, ss.748-749, (Özet Bildiri)
Teknolojik gelişmenin günümüzde son getirisi olan yapay zeka teknolojisinin gün geçtikçe popülaritesi artmaktadır. Yapay zeka hakkında gelecekteki durumu ile ilgili birçok senaryolar yazılmaktadır. İnsanlar tarafından bazen kurtarıcı bazen de büyük bir tehdit olarak görülen yapay zeka hakkında yarının büyükleri olacak çocukların görüşleri önem arz etmektedir. Bu araştırmanın temel amacı, kırsal bölgelerde yaşayan ilkokul öğrencilerinin yapay zekâ kavramına yönelik metaforik algılarını ortaya koymak ve bu kavrama dair düşüncelerini derinlemesine incelemektir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi olan olgu bilim deseni ve amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Çalışma grubu, Samsun’un Terme İlçesi’ne bağlı kırsal mahallesinde bulunan bir ilkokulda eğitim alan 71 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Açık uçlu sorularda kırsalda yaşayan ilkokul öğrencilerinin sınıf düzeylerine göre “yapay zekâ” kavramını duyma oranları, hangi kaynaklardan öğrendikleri, hangi metaforları ürettikleri, hangi yapay zekâ araçlarını tanıdığı ve kullandıkları, günlük yaşam üzerindeki etkilerini nasıl algıladıklarına ulaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kırsalda yaşayan ilkokul öğrencilerinin “yapay zeka” kavramını duyma oranının yüksek olduğu, sınıf seviyesi yükseldikçe tanışma oranı arttığı; telefon, televizyondaki reklam ve çizgi filmlerden ve aile bireylerinden duydukları; en fazla robot, telefon, arkadaş ve insan olmak üzere 20 metafor oluşturdukları; Siri’nin en çok tanınan yapay zeka olduğu ve kullanımının 4.sınıfta yoğun olduğu; 3.sınıf öğrencilerinin dijital araçları ve 4. Sınıf öğrencilerinin arama motorlarını yapay zeka olarak görme oranlarının yüksek olduğu; çoğunlukla olumlu yönde düşünceye sahip oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır. Yapay zekanın küçük yaş gruplarına tanımında çizgi filmlerin hazırlanması, teknolojik erişimde kırsaldaki öğrencilerinde kolay ulaşabileceği politikalar geliştirilmesi önerilmektedir.