Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ahmet Yakupoğlu Anısına 4. Uluslararası Sanat ve tasarım Sempozyumu, Kütahya, Türkiye, 2 - 04 Ekim 2025, ss.385-388, (Tam Metin Bildiri)
Günümüzde artan mekânsal karmaşıklık ve bilgiye hızlı erişim gereksinimi, özellikle üniversite yerleşkeleri gibi geniş ve çok işlevli alanlarda etkili yönlendirme sistemlerinin önemini artırmaktadır. Fiziksel yönlendirme elemanları, estetik bütünlüğe zarar verebilme ve güncel ihtiyaçlara cevap verememe gibi sınırlılıklara sahiptir. Bu bağlamda, artırılmış gerçeklik (AR) teknolojisi, gerçek dünya üzerine dijital bilgi katmanları ekleyerek kullanıcıya dinamik, etkileşimli ve kişiselleştirilmiş yönlendirme deneyimi sunma potansiyeliyle öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, karmaşık iç mekân planlarına sahip yapılarda, özellikle üniversite gibi kamusal alanlarda, ziyaretçilerin, öğrencilerin ve personelin yön bulma süreçlerini kolaylaştıracak bir artırılmış gerçeklik tabanlı navigasyon sistemi geliştirmektir. Çalışma kapsamında geliştirilen uygulamada iç alınmıştır. Çalışmada olarak Ondokuz Mayıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakülte binası referans alınmıştır. Çalışmada, öncelikle bina içi mekânsal veriler toplanmış ve dijital ortama aktarılmıştır. Bu süreçte dahili LiDAR sensörlü mobil cihazlar ve Matterport Axis Gimbal kullanılarak üç boyutlu mekân taramaları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler Unity Engine platformuna aktarılmış; burada Vuforia AR SDK’sı kullanılarak konum bazlı hedef tanıma, görüntü işleme ve gerçek zamanlı yönlendirme işlevleri entegre edilmiştir. Tasarlanan sistem, kullanıcıların mevcut konumlarını belirleyip gitmek istedikleri noktaya en kısa ve en anlaşılır şekilde ulaşmalarını sağlayacak biçimde yapılandırılmıştır. Geliştirilen uygulama, bina içi navigasyon sürecinde hem görsel hem de işitsel yönlendirme ögelerini bir arada kullanarak kullanıcı deneyimini zenginleştirmiştir. Gerçek dünya görüntüsü üzerine bindirilen yönlendirici ok işaretleri, metinler ve piktogramlar, kullanıcıların yön bulma süresini kısaltmış; mekân içinde kaybolma riskini azaltmış ve erişilebilirlik düzeyini yükseltmiştir. Ayrıca sistem, mekânın mevcut estetik düzenine müdahale etmeden yönlendirme işlevini yerine getirmiştir. Elde edilen bulgular, AR tabanlı iç mekân navigasyonunun geniş ve karmaşık yapılarda zaman tasarrufu sağladığını, kullanıcı stresini ve bilişsel yükünü azalttığını, ayrıca engelli bireyler için erişilebilirliği geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Uygulama, fiziksel yönlendirme sistemlerinin yetersiz kaldığı veya güncellenmesinin zor olduğu ortamlarda dijital ve sürdürülebilir bir alternatif sunmaktadır. Sonuç olarak, çalışmada geliştirilen sistem, üniversite kampüsleri başta olmak üzere hastaneler, havaalanları, alışveriş merkezleri gibi büyük ölçekli yapılarda yönlendirme sorunlarına yenilikçi ve uygulanabilir çözüm önerisi niteliği taşımaktadır. AR tabanlı yönlendirme tasarımları, kullanıcı memnuniyetini artırmanın yanı sıra kurumların yenilikçi imajını da güçlendirmektedir. Gelecekte, bu teknolojinin nesnelerin interneti (IoT) ve yapay zekâ destekli sistemlerle entegrasyonu, daha akıllı, kişiselleştirilmiş ve adaptif yönlendirme çözümleri geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Artırılmış gerçeklik, yönlendirme tasarımı, iç mekân navigasyonu, mobil uygulama, erişilebilirlik.