Akademik Veri Yönetim Sistemi
10thINTERNATIONAL СUKUROVA AGRICULTURE and VETERINARY CONGRESS, Adana, Türkiye, 22 - 23 Haziran 2025, ss.1146-1153, (Tam Metin Bildiri)
Kedi ve köpeklerde karşılaşılan travmalar arasında yüksekten düşme, kavga ve trafik kazaları
sayılmaktadır. Bu travma nedenlerine bağlı olarak kafa travması meydana gelebilmektedir.
Kafa travması sonrasında nörolojik, ortopedik veya beyin dokusunda meydana gelen
lezyonlarla karşılaşılmaktadır. Travma sonrası beyinde meydana gelen hasar kaynaklı
intrakraniyal basınç artışı gerçekleşir ve parankimal veya vasküler olarak birincil beyin hasarı
meydana gelir. İlk travmayı takiben sistemik bulgulara neden olan nörotransmitter madde
kaynaklı olarak nöronal hasar ya da ölüme kadar gidebilen ikincil beyin hasarı gelişir. Hasta
kliniğe getirildikten sonra klinik değerlendirme aşamasında dikkatli ve özenli olunmalıdır.
Travma ile beraber gerçekleşen solunum sistemi fonksiyon bozuklukları ile hastanın durumu
daha da kritik hale gelebilir. Hastanın ilk klinik değerlendirmesinde klinik muayenesi, triyaj
skorlamasına (modifiye Glasgow koma skalası) ilişkin değerlendirmeler yapılarak hastanın
travma sonrası durumuna ilişkin olarak bilgiler elde edilebilir. Triyaj-skorlama sistemi ile hava
yolu, solunum, dolaşım, merkezi sinir sistemi ve genel muayenesi yapılarak değerlendirilir.
Nörolojik muayenesinde hatalı değerlendirmeden kaçınmak için genel durumu göz önünde
bulundurulmalı ve hastanın stabil olmasına dikkat edilmelidir. Kafa travması hastalarında
yardımcı tanı yöntemleri arasında radyografi, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans
görüntüleme (MRG) yer almaktadır. Radyografi ve BT ile ortopedik lezyonlar
belirlenebilirken, MRG ile yumuşak dokuların görüntülenmesinin yanında az da olsa ortopedik
açıdan gelişen lezyonların değerlendirilmesine olanak sağlar. Bilgisayarlı tomografi ve MRG
görüntülemede hastanın hareket etmemesi gerektiğinden sedasyon veya genel anestezi altında
uygulanması gerekmektedir. Bu nedenle hastanın genel durumunun anestezi almasına
uygunluğu kontrol edilmelidir.
Falls from heights, fights, and traffic accidents are common in veterinary small animal
emergencies. These causes of trauma can lead to head trauma. Following head trauma,
neurological, orthopaedic, or brain tissue lesions may occur. Trauma-induced damage in the
brain can lead to increased intracranial pressure, resulting in primary brain injuries of
parenchymal or vascular origin. Following the initial trauma, secondary brain injury may
develop due to neurotransmitter-mediated systemic effects, potentially causing neuronal
damage or even death. Careful clinical assessment is essential for initial evaluation. Respiratory
dysfunctions associated with the trauma may further complicate the patient’s condition. During
the initial clinical evaluation, a general examination and assessment based on a triage scoring
system, the Modified Glasgow Coma Scale (MGCS), can provide information about the
patient’s post-trauma status. The triage scoring system evaluates the airway, respiration,
circulation, central nervous system, and overall physical examination. To avoid errors during
neurological assessment, the patient’s general condition should be considered, and efforts
should be made to ensure the patient is stable. In patients with head trauma, diagnostic imaging
methods are radiography, computed tomography (CT), and magnetic resonance imaging (MRI).
Radiography and CT help identify orthopaedic lesions, while MRI allows the visualization of
soft tissues and, to some extent, assessment of orthopaedic lesions. Since CT and MRI require
the patient to remain motionless during imaging, they must be performed under sedation or
general anaesthesia. Therefore, the patient’s general condition must be evaluated to determine
whether anaesthesia is safe.