İHA uçuş güzergahı şekillerinin üç boyutlu fotogrametrik ürün doğruluğuna etkisi

Creative Commons License

DILMAÇ H., İlçi V., ŞAŞMAZ N. T., tombuş f. e.

Jeodezi ve jeoinformasyon dergisi (Online), cilt.13, sa.1, ss.33-48, 2026 (TRDizin)

Özet

İnsansız hava araçları (İHA) ile elde edilen ürünlerin doğruluğu, yer kontrol noktaları, uçuş planları, bindirme oranları, uçuş yüksekliği gibi birçok parametreden etkilenmektedir. Uçuş desenleri de İHA ürün doğruluğunu etkileyebilecek başka bir faktör olabilir, ancak literatürde bu konuya çok fazla önem verilmemiştir. Bu çalışmada, Tekli (S), Çiftli (D) ve Dairesel (C) uçuş desenlerinden türetilen yedi kombinasyonun nokta oluşumu üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca üç boyutlu (3B) modellerde seçilen yatay ve düşey düzlemlerin konumsal doğruluk ve nokta sayıları da değerlendirilmiştir. Her model için 15 ortak karşılaştırma yüzeyi (10 düşey ve 5 yatay) seçilmiş ve referans düzlemleri (RD’ler) oluşturmak için robotik total station tarafından üretilen nokta bulutu referans olarak kullanılmıştır. Bu RD’ler, modellerin yüzey puanlaması ve karesel ortalama hatasının (KOH) hesaplanmasında kullanılmıştır. Sonuç olarak iki farklı analiz gerçekleştirilmiştir. İlk analizde, seçilen yatay ve düşey düzlemlerin her modeldeki temsil seviyesi derecelendirilmiştir. İkinci analizde ise model noktaları ile üretilen RD’ler arasındaki mesafeye dayalı KOH değerleri hesaplanmıştır. Çalışmanın sonuçları, tek uçuş için D deseninin en iyi seçeneği sunduğunu göstermektedir. Ayrıca, ikili uçuşlar için D+C kombinasyonu değerlendirilen modeller arasında en iyi sonuçları vermiştir.
The accuracy of unmanned aerial vehicle (UAV) products is affected by many parameters, such as ground control points (GCPs), flight plans, overlap rates, flight altitude, etc. Flight patterns could be another factor that influences UAV product accuracy, but is not given as much attention in the literature. The impact of seven combinations derived from Single (S), Double (D), and Circular (C) flight patterns on point formation is analysed in this study. It was also evaluated the positional accuracy and number of points in both horizontal and vertical planes within three-dimensional (3D) models. For each model, 15 common comparison surfaces (CSs) (10 vertical and 5 horizontal) were selected, and a point cloud generated by a robotic total station was used as a reference to generate reference planes (RPs), which were utilized to compute surface scoring and root mean square (RMS) error of the models. Ultimately, two separate analyses were conducted. Each model's demonstration level of the chosen horizontal and vertical planes is rated in the first analysis. In the subsequent analysis, the RMS values were determined based on the distance between the model points and the generated RPs. The study's results indicate that the D pattern offers the best option for only one flight. Furthermore, the D+C flight combination yielded the best results among the evaluated models when multiple flights were conducted.