Uluslararası İletişim Çalışmaları Kongresi, Ankara, Türkiye, 20 - 21 Kasım 2024, ss.27, (Özet Bildiri)
TÜRKİYE’DE BİLGİ DÜZENSİZLİĞİ İLE MÜCADELE: İLETİŞİM BAŞKANLIĞI
DEZENFORMASYON BÜLTENLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
A. Ceren BAŞAL YILDIZ 1 Şirin Itır BÜYÜKÖZTÜRK 2
ÖZET
Dijitalleşme, birçok alanda olduğu gibi iletişim alanında da bazı kolaylıkları beraberinde
getirmiştir. Enformasyon ve bilginin hızla üretilmesi ve yayılması da bu kolaylıklardan biridir.
Ancak bu durum hangi enformasyonun ya da bilginin nasıl yayıldığı konusundaki şüpheleri de
akla getirmektedir. Teknolojideki gelişmeler ve dijital medya platformlarına erişimin artması
yanlış bilginin hızla yayılmasına neden olmaktadır. Bu durum doğru bilgiye ulaşmayı da
zorlaştırmaktadır. Dijital ortamda yanlış bilgi üretimi ve yanlış bilginin hızla yayılması yani
dezenformasyon, en büyük sorunlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda bu
çalışmada, Türkiye’de dezenformasyon üretimi sorunsallaştırılmış ve Cumhurbaşkanlığı İletişim
Başkanlığının dezenformasyonla mücadele kapsamında yayınladığı Dezenformasyon Bültenleri,
bilgi düzensizliği türleri bağlamında incelenmiştir. Nitel araştırma yönteminin benimsendiği
çalışmada, İletişim Başkanlığı Dezenformasyon Bültenlerinin 2023 yılında yayınlanan sayıları
betimsel olarak analiz edilmiştir. Türkiye’de 2023 yılında 6 Şubat Kahramanmaraş
depremlerinin gerçekleşmesi ve ülkenin aynı yıl Mayıs ayında seçime gitmiş olması nedeniyle
çalışma 2023 yılında yayınlanan bültenlerle sınırlandırılmıştır. 1 Ocak-31 Aralık 2023 tarih
aralığında yayımlanan 92 Türkçe bülten, haber içeriği, haber aktörü, haber platformu ve bilgi
düzensizliği türüne göre kategorilendirilmiştir. Çalışmada incelenen 92 bültende yer alan toplam
714 haberden en çok dezenformasyon üretilen haber içeriği doğal afetler, haber aktörü Türkiye
Hükümeti Kurumları, haber platformu ise sosyal medya olarak belirlenmiştir. İletişim Başkanlığı
tarafından en çok düzeltilen bilgi düzensizliği türü ise 326 haberde yer alan Çarpıtılmış İçerik
olarak bulgulanmıştır.
Anahtar Kelimeler: dezenformasyon, bilgi düzensizliği, İletişim Başkanlığı,