Research Journal of BiologySciences, cilt.18, sa.1, ss.1-11, 2025 (Hakemli Dergi)
Tarımsal üretimde zararlı böceklerin neden olduğu kayıplar, kimyasal pestisitlerin yoğun kullanımına rağmen önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Kimyasal ajanların çevresel etkileri ve direnç gelişimi göz önünde bulundurulduğunda, çevre dostu alternatifler olarak biyopestisitlere duyulan ihtiyaç artmaktadır. Bu çalışmada, laboratuvar koşullarında kültüre alınan Phormidiumsp.ekstraktının kahverengi kokarca [Halyomorpha halys]nimfleri üzerindeki insektisidal etkisi araştırılmıştır.Kuru biyokütle, metanolde ekstrakte edilmiş, rotary evaporatörle yoğunlaştırıldıktan sonra %0,1 Tween-20 çözeltisi içinde yeniden çözülerek stok çözelti hazırlanmıştır. Ekstrakt, topikal [üstüne püskürtme]vebesine uygulama olmak üzere iki farklı yöntemle uygulanmış; kontrol grubunda ise yalnızca çözücü kullanılmıştır. Denemeler 25 ± 2 °C sıcaklık, %60 ± 5 bağıl nem ve 16:8 saat aydınlık:karanlık fotoperiyod koşullarında yürütülmüştür. Mortalitede Abbott düzeltmesi uygulanmış ve veriler Friedman testi ile analiz edilmiştir.Sonuçlar, kontrol grubunda mortalite gözlenmezken, biyopestisit uygulamalarının her iki formunun da Abbott-düzeltilmiş mortaliteyi anlamlı düzeyde artırdığını göstermiştir [topikal: %23.13 ± 15.01; besine uygulama uygulaması: %22.51 ± 26.08]. İstatistiksel analizler gruplar arasında anlamlı fark olduğunu ortaya koymuştur [χ²[2]=16.31, p<0.001; W=0.544]. Wilcoxon işaretli-sıra testleriyle yapılan post-hoc karşılaştırmalarda, kontrol ile topikal uygulama [p=0.000488]ve kontrol ile besine uygulama uygulaması [p=0.005062]arasında anlamlı farklılıklar tespit edilirken, iki uygulama yöntemi arasında anlamlı fark saptanmamıştır [p=0.929]. Çevresel faktör analizinde, bağıl nem ile besine uygulama uygulaması arasında orta düzeyde pozitif korelasyon belirlenmiştir [ρ=0.521, p=0.047].Bu bulgular, Phormidiumsp.ekstraktının kahverengi kokarca mücadelesinde potansiyel bir biyopestisit ajanı olabileceğini göstermektedir..