POSTDİJİTAL SANAT

Güney, Engin

POSTDİJİTAL SANAT

Serüven Yayınevi, Ankara, 2026

Publication Type: Book / Other Book
Publication Date: 2026
Publisher: Serüven Yayınevi
City: Ankara
Ondokuz Mayıs University Affiliated: Yes

Abstract

Dijitalleşme ile birlikte dünya genelinde yeni bir yaşam modeline geçiş süreci başlamıştır. Yeni medya teknolojilerinin sunduğu olanaklar doğrultusunda etkileşimli iletişim biçimlerinin artması, kültürel süreçlerin sanal ortamlarda gerçekleşmesi ve yaşamı kolaylaştıran dijital teknolojik yeniliklerin yaygınlaşması, bu dönüşüm sürecinin temel unsurları arasında yer almaktadır. Gelişen teknolojilerle birlikte yapay zekâya sahip robotlar, akıllı asistanlar ve ileri düzey dijital sistemler, dijital çağın başlangıcında tanımlanan araç ve yöntemlerin çok ötesine geçmiştir.

Belli bir aşamadan sonra netokratların yatırımları, hegemonların çıkar odaklı ideolojileri, farklı alan uzmanlarının gelecekçi tasarımları, sanal deneyimler ile fiziksel dünyadaki deneyimlerin birbirini tamamlayan bir yapıya bürünmesi, insanın mevcut fiziksel ve bilişsel kapasitesinin geliştirilmesi, transhümanizm adı verilen düşünsel yaklaşımın giderek daha fazla gündeme gelmesi dijital kültür ötesi oluşumun sürükleyicisi olmuştur.

Kültürel dönüşümlere neden olan yeni teknolojilerin etkileri sanatta da görülmektedir. Postdijital sanatta sanal deneyimler ile fiziksel hayattaki deneyimler iç içe geçmekte, makine-insan birlikteliğine sıkça rastlanmaktadır. Teknolojideki insana özgülüğü artırmak için bilinçli aksaklıklar oluşturularak, sürecin ve sonucun tahmin edilemediği planlanmamış/kusurlu üretim stratejileri postdijital sanata özgü yaklaşımlardır. Yapay zekâ teknolojileri sanatta yardımcı araç olmanın ötesine geçmiş durumdadır. Postdijital sanatta çoklu duyum modalite uyarımının gerçekleştiği alternatif gerçekliklere yönelim de artmaktadır.

Kitapta sanatın çağlara ve toplum yapılarına göre değişen rolü; teknolojik gelişmeler bağlamında ve kültürel değişimler ekseninde, genel geçer tanımların dar kalıpların ötesinde ele alış biçimiyle, insanı etkileyen birçok olgu arasında ilişkiler kuran bir yaklaşımla incelenmiştir.

Araştırma geçmişte kalan gerçeklerden yola çıkan, güncel olana dair yorumlara yer veren ve geleceğe yönelik öngörüleri içinde barındıran bir yapı ortaya koymaktadır. Günümüzde gerçekleşen dönüşümlerin ve gelecekte olabilecek değişimlerin farkında olmak, adaptasyon süreci, yeni denge eşiklerinin anlaşılması, bilinçsiz yaklaşımların engellenmesi açısından önemli görülmektedir.

Geçmişten günümüze gerçekleşen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, sosyo-kültürel dönüşümler referans alınarak sanatın değişim seyri açıklanmıştır. Günümüzün sosyo-kültürel yapısı, güncel paradigmalar, teknolojik ve bilimsel gelişmeler hakkında tespitlerde bulunulmuş ve bunlar arasındaki bağlantılara dikkat çekerek araştırma sürdürülmüştür. Sanatın rolündeki değişimlerin kültürel oluşumlarla birlikte çok yönlü olarak değerlendirilmesinin günümüz sanat çalışmalarının kavranabilmesinde önemli olduğu düşünülmektedir.

Bu kitap, doktora öğrenim sürecimle başlayan uzun süren bir birikimin ürünüdür. Doktora öğrenimimde yol göstericim değerli hocam Prof. Dr. Ali SEYLAN’a, lisansüstü öğrenim süreçlerinde danışmanlıklarını yürüttüğüm, sanat alanında güncel konuları irdelediğimiz kıymetli öğrencilerime ve her zaman destekçim olan eşim Maksude GÜNEY’e teşekkür ederim.