Akademik Veri Yönetim Sistemi
Ahmet Yakupoğlu Anısına 4. Uluslararası Sanat ve tasarım Sempozyumu, Kütahya, Türkiye, 2 - 04 Ekim 2025, ss.5-8, (Tam Metin Bildiri)
Dijital oyunlar, yüksek düzeyde etkileşim içermeleri nedeniyle kullanıcı merkezli tasarım yaklaşımlarının zorunlu olduğu medya türlerinden biridir. Bu bağlamda sezgisellik, oyuncuların herhangi bir yönergeye ihtiyaç duymaksızın arayüzü kavrayabilmesini ve oyun sürecine doğrudan katılabilmesini mümkün kılan temel bir tasarım ölçütü olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital oyun arayüzlerinde sezgisellik kavramını soyut bir olgu olmaktan çıkarıp tasarıma yön verecek ilkeler çerçevesinde sistematik biçimde ele almak ve bu ilkelerin kullanıcı deneyimi ölçüm araçlarıyla olan ilişkisini ortaya koymaktır.
Araştırmanın önemi, sezgiselliğin yalnızca görsel estetik bağlamında değil, aynı zamanda işlevsellik, kullanılabilirlik ve kullanıcı memnuniyetinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir unsur olduğunu vurgulamasıdır. Özellikle hızlı karar almayı gerektiren oyun ortamlarında sezgisel arayüzler, oyuncuların bilişsel yükünü azaltarak deneyimi daha akıcı ve tatmin edici kılmaktadır. Buna karşın sezgiselliğin çoğu zaman öznel algılar üzerinden tanımlanması, alanda ölçümleme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitli metodolojik sorunlara yol açmaktadır.
Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiştir. Everett N. McKay’in sezgisel tasarım yaklaşımı temel alınarak sezgisellik; farkedilebilirlik, uygunluk, anlaşılabilirlik, öngörülebilirlik ve verimlilik gibi ilkeler doğrultusunda incelenmiştir. Ayrıca, Nielsen, Norman, Hassenzahl ve Shneiderman gibi kullanıcı deneyimi alanında öne çıkan araştırmacıların görüşleri kuramsal çerçeveye dâhil edilmiştir. Bununla birlikte, sezgiselliği doğrudan ölçmeye yönelik bağımsız bir araç bulunmadığından, yaygın kullanıcı deneyimi ölçekleri (SUS, GEQ, PXI, PENS, GUESS) sezgisel tasarım ilkeleri ile örtüşme düzeyleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları, sezgisel tasarım ilkelerinin oyun arayüzlerine bütüncül biçimde entegre edilmesinin kullanıcı deneyimini anlamlı ölçüde geliştirdiğini göstermektedir.
Sezgisel arayüzler, öğrenme süresini kısaltmakta, hata oranlarını azaltmakta ve oyun deneyimine odaklanmayı kolaylaştırmaktadır. Çalışma, gelecekte sezgiselliği doğrudan ölçebilecek özgün ölçeklerin geliştirilmesinin alan için önemli bir gereklilik olduğunu vurgulamakta ve tasarımcılar, geliştiriciler ile araştırmacılar için kuramsal ve uygulamaya dönük katkılar sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Dijital oyun, arayüz tasarımı, kullanıcı deneyimi, sezgisellik, kullanılabilirlik