Ebeveynlerin Paylaşan Ebeveynlik Davranışları ve Risk Algıları: Anneler ve Babalar Arasında Karşılaştırmalı Bir Çalışma


say g. n., bodur r., Yazgı E. P., Kaçmaz G. B., DİNÇER T. A.

Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, cilt.32, sa.3, ss.187-194, 2025 (TRDizin) identifier

Özet

Amaç: Ebeveynlerin çocuklarının dijital materyallerini sosyal medyada paylaşma eylemi, “sharenting” olarak adlandırılmakta ve giderek yaygınlaşmaktadır. Bu çalışma, anne ve babaların paylaşımcı ebeveynlik davranışlarını ve risk algılarını değerlendirmeyi, karşılaştırmayı ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, genel pediatri bölümüne başvuran, 0-12 yaş arası çocuğu olan 320 ebeveynle gerçekleştirilmiştir. Ebeveynler, çocuk ve ergen psikiyatristleri tarafından hazırlanan bir anketi tamamlamıştır. Anket aracılığıyla ebeveynlerin sosyal medya kullanımı ve paylaşımlarıyla ilgili davranışları ve risk algılarına ilişkin veriler toplanmıştır. Bulgular: Bulgular, ebeveynlerin %92’sinin aktif Instagram/Facebook hesaplarına sahip olduğunu ve yaklaşık %70’inin çocuklarının gönderilerini bu platformlarda paylaştığını ortaya koymuştur. Çoğu ebeveyn, çocuklarının fotoğraflarını genellikle özel günlerde dijital bir anı kaydı oluşturmak amacıyla paylaşmıştır. Ancak, ebeveynlerin %19’unun isim/konum bilgilerini paylaşması ve %8,7’sinin çocuklarının yarı çıplak fotoğraflarını yayınlaması gibi endişe verici eğilimler belirlenmiştir. Ebeveynlerin %66’sı paylaşım yapmadan önce çocuklarının iznini almanın gerekli olduğunu düşünürken, neredeyse yarısı (%49,8) sharenting’i potansiyel olarak riskli olarak algılamıştır. Önemli bir bulgu olarak, sharenting’i riskli bulmayan ebeveynlerin çocuklarının yarı çıplak fotoğraflarını paylaşma olasılığı daha yüksekti. Ebeveynler arasında farklılıklar gözlenmiştir; anneler çocuklarının içeriklerini paylaşmaya daha meyilliyken (p=0,003), babaların herkese açık hesaplara sahip olma (p=0,000) ve yarı çıplak fotoğraflar paylaşma (p=0,007) olasılığı daha yüksektir. Dahası, babalar annelere kıyasla paylaşımla ilişkili önemli ölçüde daha düşük risk algısı sergilemiştir (p=0,029). Sonuç: Bu bulgular, sharenting’in birçok ebeveyn için günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesine rağmen, çevrimiçi gizlilik ve çocuklar için olası uzun vadeli sonuçlar konusunda daha fazla farkındalığa ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir. Kültürel normlar, dijital okuryazarlık ve ebeveynlik stilleri, ebeveynlerin sharenting’e nasıl yaklaştığını etkileyebilir. Sonuç olarak, çalışma ebeveynlerin sharenting ile ilişkili olası riskler konusunda farkındalıklarının artırılmasının önemini vurgulamaktadır.
Objectives: The act of parents sharing their children’s digital materials on social media, known as “sharenting,” has become increasingly common. This study aimed to evaluate and compare the shared parenting behaviors and risk perceptions of mothers and fathers and to assess the relationship between them. Materials and Methods: The study was conducted with 320 parents of children aged 0-12 years who were admitted to the department of general pediatrics. Parents completed a questionnaire prepared by child and adolescent psychiatrists. Data on parents’ social media usage, sharing behaviors, and risk perceptions were collected through the questionnaire. Results: The findings revealed that 92% of parents had active Instagram/Facebook accounts, and approximately 70% shared their child’s posts on these platforms. Most parents primarily shared photos of their children during special occasions to create a digital memory record. However, concerning trends were identified, including 19% of parents sharing the name/location information and 8.7% posting semi-nude photos of their child. 66% of parents believed that obtaining their child’s permission before sharing was necessary; nearly half (49.8%) perceived sharenting as potentially risky. Notably, parents who did not consider sharenting risky were more likely to share semi-nude photos of their child. Differences between parents were observed, with mothers being more inclined to share their children’s content (p=0.003) while fathers were more likely to have public accounts (p=0.000) and share semi-nude photos (p=0.007). Moreover, fathers exhibited significantly lower risk perceptions associated with sharenting compared to mothers (p=0.029). Conclusion: These findings suggest that while sharenting has become an integral part of daily life for many parents, there is still a need for greater awareness regarding online privacy and the potential long-term consequences for children. Cultural norms, digital literacy, and parenting styles may all influence how parents approach sharenting. In conclusion, the study emphasizes the importance of raising parents’ awareness of the potential risks associated with sharenting.