Suriyeli Göçmenlerin Mekânsal Pratikleri ve Toplumsal Uyum Süreci: Samsun İlkadım’da Mekânın Üretimi Bağlamında Bir İnceleme

Creative Commons License

Karagöz D.

V. Kentsel Morfoloji Sempozyumu "Organizma'dan Habitat'a, Trabzon, Türkiye, 12 - 14 Mayıs 2025, ss.139-155, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Trabzon
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.139-155
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Ondokuz Mayıs Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Samsun’un İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenlerin mekânla kurdukları etkileşimleri ve bu etkileşimin toplumsal uyum süreçlerine etkilerini Lefebvre’in mekânın üretimi teorisi çerçevesinde analiz etmektedir. Araştırmanın amacı, Suriyeli göçmenlerin yerleşim alanlarında geliştirdikleri mekânsal pratiklerin; kültürel kimliklerini sürdürme, yerel toplumla etkileşim kurma ve toplumsal uyum sağlama süreçlerine nasıl katkı sunduğunu incelemektir. Bu bağlamda Lefebvre’in mekânsal üçlemesi (algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekân) temel alınarak, göçmenlerin mekânı nasıl algıladıkları, tasarladıkları ve deneyimledikleri analiz edilmiştir (bkz. Lefebvre, 1991). Bu üçlemeli çerçeve, sadece fiziksel değil aynı zamanda sosyal ilişkiler aracılığıyla inşa edilen bir mekân anlayışını ortaya koyar (Purcell, 2002).Araştı rma kapsamında nitel yöntemler benimsenmiş; veri toplama sürecinde doküman analizi, derinlemesine gör üşme ve katılı mcı olmayan gözlem teknikleri kullanılmıştı r. Gör üşmeler İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenler ve yerel halk ile gerçekleştirilmiş; kat ılı mcılar ın sosyo-mekânsal deneyimleri ile mekânı kullanma ve üretme pratikleri detaylı olarak incelenmiştir. Araştı rma bulgularına göre, Suriyeli göçmenler, yeni yerleşim alanlarında hem kültürel kimliklerini sürdürmekte hem de kentsel mekân üzerinde çeşitli dönüşümler gerçekleştirmektedir. Görüşmeler, göçmenlerin yerel halkla ilk dönemlerde daha olumlu ilişkiler kurduklarını, ancak zamanla bu iletişimin zayıfladığını ortaya koymuştur. Özellikle kültürel farklılıklar ve dil engelleri, bu iletişimi sınırlayan başlıca faktörlerdir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Suriyeli göçmenlerin Samsun’un İlkadım ilçesindeki mekânsal etkileşimleri hem toplumsal uyum hem de kültürel kimliklerini koruma süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Lefebvre’in mekânsal üçlemesi ışığında bu grupların mekâna yönelik algıları, müdahaleleri ve deneyimleri; mekânın yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bir üretim süreci olduğunu göstermektedir. 2021 yılından itibaren artan toplumsal gerilimler ve ardından gelen mekânsal düzenlemeler, Suriyelilerin sosyal, mekânsal, ekonomik, psikolojik ve politik boyutlarda derinden etkilenmesine neden olmuştur. Bu süreçte, algılanan, tasarlanan ve SURİYELİ GÖÇMENLERİN MEKÂNSAL PRATİKLERİ VE TOPLUMSAL UYUM SÜRECİ: SAMSUN İLKADIM’DA MEKÂNIN ÜRETİMİBAĞLAMINDA BİR İNCELEME6Damla KARAGÖZ11 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü,damlakrgz@gmail.com139
Bu çalışma, Samsun’un İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenlerin mekânla kurdukları etkileşimleri ve bu etkileşimin toplumsal uyum süreçlerine etkilerini Lefebvre’in mekânın üretimi teorisi çerçevesinde analiz etmektedir. Araştırmanın amacı, Suriyeli göçmenlerin yerleşim alanlarında geliştirdikleri mekânsal pratiklerin; kültürel kimliklerini sürdürme, yerel toplumla etkileşim kurma ve toplumsal uyum sağlama süreçlerine nasıl katkı sunduğunu incelemektir. Bu bağlamda Lefebvre’in mekânsal üçlemesi (algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekân) temel alınarak, göçmenlerin mekânı nasıl algıladıkları, tasarladıkları ve deneyimledikleri analiz edilmiştir (bkz. Lefebvre, 1991). Bu üçlemeli çerçeve, sadece fiziksel değil aynı zamanda sosyal ilişkiler aracılığıyla inşa edilen bir mekân anlayışını ortaya koyar (Purcell, 2002).Araştı rma kapsamında nitel yöntemler benimsenmiş; veri toplama sürecinde doküman analizi, derinlemesine gör üşme ve katılı mcı olmayan gözlem teknikleri kullanılmıştı r. Gör üşmeler İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenler ve yerel halk ile gerçekleştirilmiş; kat ılı mcılar ın sosyo-mekânsal deneyimleri ile mekânı kullanma ve üretme pratikleri detaylı olarak incelenmiştir. Araştı rma bulgularına göre, Suriyeli göçmenler, yeni yerleşim alanlarında hem kültürel kimliklerini sürdürmekte hem de kentsel mekân üzerinde çeşitli dönüşümler gerçekleştirmektedir. Görüşmeler, göçmenlerin yerel halkla ilk dönemlerde daha olumlu ilişkiler kurduklarını, ancak zamanla bu iletişimin zayıfladığını ortaya koymuştur. Özellikle kültürel farklılıklar ve dil engelleri, bu iletişimi sınırlayan başlıca faktörlerdir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Suriyeli göçmenlerin Samsun’un İlkadım ilçesindeki mekânsal etkileşimleri hem toplumsal uyum hem de kültürel kimliklerini koruma süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Lefebvre’in mekânsal üçlemesi ışığında bu grupların mekâna yönelik algıları, müdahaleleri ve deneyimleri; mekânın yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bir üretim süreci olduğunu göstermektedir. 2021 yılından itibaren artan toplumsal gerilimler ve ardından gelen mekânsal düzenlemeler, Suriyelilerin sosyal, mekânsal, ekonomik, psikolojik ve politik boyutlarda derinden etkilenmesine neden olmuştur. Bu süreçte, algılanan, tasarlanan ve SURİYELİ GÖÇMENLERİN MEKÂNSAL PRATİKLERİ VE TOPLUMSAL UYUM SÜRECİ: SAMSUN İLKADIM’DA MEKÂNIN ÜRETİMİBAĞLAMINDA BİR İNCELEME6Damla KARAGÖZ11 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü,damlakrgz@gmail.com139
Damla KARAGÖZyaşanan mekânlar ile mekânın üretim süreçleri olumsuz etkilenmiş ve sosyo-mekânsal uyumda aksamalara yol açmıştır. Bu nedenle, yerel halk ile göçmenler arasındaki iletişimi ve kentsel mekânlarla kurdukları etkileşimi güçlendirmeye yönelik geliştirilecek kapsayıcı ve adil politika ve uygulamaların, daha sürdürülebilir bir uyum sürecini ve onurlu bir yaşamı destekleyeceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler:
Göçmen, Lefebvre, mekânın üretimi, mekânsal pratik, toplumsal uyumBu çalışma, Samsun’un İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenlerin mekânla kurdukları etkileşimleri ve bu etkileşimin toplumsal uyum süreçlerine etkilerini Lefebvre’in mekânın üretimi teorisi çerçevesinde analiz etmektedir. Araştırmanın amacı, Suriyeli göçmenlerin yerleşim alanlarında geliştirdikleri mekânsal pratiklerin; kültürel kimliklerini sürdürme, yerel toplumla etkileşim kurma ve toplumsal uyum sağlama süreçlerine nasıl katkı sunduğunu incelemektir. Bu bağlamda Lefebvre’in mekânsal üçlemesi (algılanan, tasarlanan ve yaşanan mekân) temel alınarak, göçmenlerin mekânı nasıl algıladıkları, tasarladıkları ve deneyimledikleri analiz edilmiştir (bkz. Lefebvre, 1991). Bu üçlemeli çerçeve, sadece fiziksel değil aynı zamanda sosyal ilişkiler aracılığıyla inşa edilen bir mekân anlayışını ortaya koyar (Purcell, 2002).Araştı rma kapsamında nitel yöntemler benimsenmiş; veri toplama sürecinde doküman analizi, derinlemesine gör üşme ve katılı mcı olmayan gözlem teknikleri kullanılmıştı r. Gör üşmeler İlkadım ilçesinde yaşayan Suriyeli göçmenler ve yerel halk ile gerçekleştirilmiş; kat ılı mcılar ın sosyo-mekânsal deneyimleri ile mekânı kullanma ve üretme pratikleri detaylı olarak incelenmiştir. Araştı rma bulgularına göre, Suriyeli göçmenler, yeni yerleşim alanlarında hem kültürel kimliklerini sürdürmekte hem de kentsel mekân üzerinde çeşitli dönüşümler gerçekleştirmektedir. Görüşmeler, göçmenlerin yerel halkla ilk dönemlerde daha olumlu ilişkiler kurduklarını, ancak zamanla bu iletişimin zayıfladığını ortaya koymuştur. Özellikle kültürel farklılıklar ve dil engelleri, bu iletişimi sınırlayan başlıca faktörlerdir. Genel olarak değerlendirildiğinde, Suriyeli göçmenlerin Samsun’un İlkadım ilçesindeki mekânsal etkileşimleri hem toplumsal uyum hem de kültürel kimliklerini koruma süreçlerinde önemli bir rol oynamaktadır. Lefebvre’in mekânsal üçlemesi ışığında bu grupların mekâna yönelik algıları, müdahaleleri ve deneyimleri; mekânın yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bir üretim süreci olduğunu göstermektedir. 2021 yılından itibaren artan toplumsal gerilimler ve ardından gelen mekânsal düzenlemeler, Suriyelilerin sosyal, mekânsal, ekonomik, psikolojik ve politik boyutlarda derinden etkilenmesine neden olmuştur. Bu süreçte, algılanan, tasarlanan ve SURİYELİ GÖÇMENLERİN MEKÂNSAL PRATİKLERİ VE TOPLUMSAL UYUM SÜRECİ: SAMSUN İLKADIM’DA MEKÂNIN ÜRETİMİBAĞLAMINDA BİR İNCELEME6Damla KARAGÖZ11 Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü,damlakrgz@gmail.com139
Damla KARAGÖZyaşanan mekânlar ile mekânın üretim süreçleri olumsuz etkilenmiş ve sosyo-mekânsal uyumda aksamalara yol açmıştır. Bu nedenle, yerel halk ile göçmenler arasındaki iletişimi ve kentsel mekânlarla kurdukları etkileşimi güçlendirmeye yönelik geliştirilecek kapsayıcı ve adil politika ve uygulamaların, daha sürdürülebilir bir uyum sürecini ve onurlu bir yaşamı destekleyeceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler:Göçmen, Lefebvre, mekânın üretimi, mekânsal pratik, toplumsal uyum
şanan mekânlar ile mekânın üretim süreçleri olumsuz etkilenmiş ve sosyo-mekânsal uyumda aksamalara yol açmıştır. Bu nedenle, yerel halk ile göçmenler arasındaki iletişimi ve kentsel mekânlarla kurdukları etkileşimi güçlendirmeye yönelik geliştirilecek kapsayıcı ve adil politika ve uygulamaların, daha sürdürülebilir bir uyum sürecini ve onurlu bir yaşamı destekleyeceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler:Göçmen, Lefebvre, mekânın üretimi, mekânsal pratik, toplumsal uyum