Akademik Veri Yönetim Sistemi
INONU UNIVERSITY LAW REVIEW, cilt.15, sa.2, ss.358-371, 2024 (Hakemli Dergi)
Elektronik denetleme sistemleri, kuruldukları yerlerde trafikteki araçları denetleyen ve
kural ihlali yapan araçları tespit ederek araç bilgilerine erişebilen bütünleşmiş bilişim
teknolojileri içeren bir sistemdir. Sistem, ihlal halinde idari veri tabanlarına erişerek araç
sahibi bilgilerine ulaşmakta ve bu bilgileri emniyet müdürlüklerine yollayarak, araç
sahipleri hakkında trafik idari para cezaları tesis edilmesini sağlamaktadır. 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu'nda, elektronik denetleme sistemlerinin belediyeler veya
sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kurulabileceği veya
belediyelerce hasılat paylaşımı yoluyla özel hukuk kişilerine kurdurulabileceği
öngörülmüştür. Böylece özel hukuk kişilerine genel idari kolluk yetkileri devredilmiştir.
Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü, sistemler vasıtasıyla kesilen trafik cezalarından elde
edilen geliri belediye ve özel hukuk kişileriyle paylaşmaktadır. Yapay zekâ sistemleriyle
donatılan bu sistemler, kişisel verileri işlemekte ve ihlal tespitini otomatik olarak
gerçekleştirmektedir. Çalışmada kişi hak ve özgürlükleriyle doğrudan ilgili olan
elektronik denetleme sistemlerine ilişkin mevzuat ve emsal Anayasa Mahkemesi kararları
incelenecek sonrasında otomatikleştirilmiş idari işlemler ve elektronik denetleme
sistemlerinin amacına yönelik tartışmalara yer verilecektir.
Electronic surveillance systems comprise integrated information technologies that inspect
vehicles in traffic, enabling access to vehicle information by detecting violations. In the
event of an infraction, the system accesses administrative databases to obtain vehicle
owner information and forwards this data to security directorates to impose traffic fines
on vehicle owners. Law No. 2918 on Road Traffic permits municipalities or
municipalities’ companies to install electronic surveillance systems, or to do so through
revenue sharing with private law persons. Thus, general administrative law enforcement
powers are delegated to private law persons. The General Directorate of Security shares
the revenue generated from traffic fines issued through its systems with municipalities and
private law persons. These systems are equipped with artificial intelligence that processes
personal data and detects violations automatically. In this study, the legislation and
precedent Constitutional Court decisions on electronic surveillance systems, which are
directly related to the rights and freedoms of individuals, will be analysed, and then,
discussions on the purpose of automated administrative act and electronic surveillance systems will be included.