Akademik Veri Yönetim Sistemi
Klinik Psikoloji Dergisi, cilt.0, sa.0, ss.1-17, 2026 (Scopus, TRDizin)
Bu çalışmanın amacı, Ev Özlemiyle Başa Çıkma Ölçeği’nin (EBÇÖ) Türkçe formunun psikometrik özelliklerini incelemek ve ölçeği Türk kültürel bağlamına uyarlamaktır. Ev özlemi, bireylerin göç ve yer değiştirme süreçlerinde deneyimledikleri; duygusal, bilişsel ve davranışsal boyutları olan çok yönlü bir stres yaşantısıdır. Bu bağlamda ev özlemiyle başa çıkma stratejilerinin güvenilir biçimde değerlendirilmesi, bireylerin psikolojik uyum süreçlerinin anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Çeviri ve geri çeviri sürecinin ardından, amaçlı ve kartopu örnekleme yöntemleriyle ulaşılan, 18 ile 29 yaş arasındaki (Ort. = 18.9, SS = 1.41) 1000 katılımcıya (721 kadın) Sosyo-Demografik Bilgi Formu, EBÇÖ ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği uygulanmıştır. Yöntemsel yanlılığı azaltmak amacıyla, ölçeğin faktör yapısı 500 katılımcı üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve diğer 500 katılımcı üzerinde doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılarak test edilmiştir; ayrıca madde ayırt edicilikleri ve iç tutarlılık güvenirlikleri değerlendirilmiştir. Kuramsal ve istatistiksel ölçütleri karşılamayan maddelerin çıkarılmasıyla altı faktörlü ve 24 maddelik bir yapı elde edilmiştir. DFA sonuçları, bu yapının veriyle kabul edilebilir düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²(237) = 1009.77, χ²/df = 4.26, CFI = .93, TLI = .92, RMSEA = .06, SRMR = .06). Faktörlere ilişkin güvenirlik katsayıları yeterli düzeyde olup Cronbach alfa değerleri .74 ile .95 arasında değişmektedir. Yakınsak ve ayırt edici geçerlik analizleri sonucunda CR değerlerinin .75–.95 aralığında olduğu, AVE değerlerinin ise .43–.83 arasında değiştiği ve faktörlerin birbirinden ayırt edilebilir olduğu görülmüştür. Cinsiyete göre gerçekleştirilen ölçüm değişmezliği analizleri, ölçeğin yapısal (CFI = .93, RMSEA = .04), metrik (ΔCFI = .001, ΔRMSEA = .000) ve skalar (ΔCFI = .007, ΔRMSEA = .001) düzeylerde değişmez olduğunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca ölçek faktörlerinin psikolojik iyi oluş ile ilişkisi incelenmiş ve pozitif yeniden değerlendirme (r = .34), problem odaklı sosyal destek (r = .23) duygu odaklı sosyal destek (r = .17), manevi başa çıkma (r = .19) ve alternatiflere yönelme (r = .17) faktörlerinin anlamlı ilişkiler göstermesi (tüm p’ler < .01) yapı geçerliliğine ek kanıt sağlamıştır. Bu çalışma, göç deneyimi yaşayan bireylerin psikolojik işlevselliğinin hem klinik hem geniş kapsamlı araştırmalar bağlamında daha bütüncül biçimde değerlendirilmesine olanak sağlayabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sunmaktadır.
The aim of this study is to examine the psychometric properties of the Turkish version of the Homesickness Coping Questionnaire (HCQ) and adapt it to the Turkish cultural context. Homesickness is conceptualized as a multidimensional stress experience associated with migration and relocation, involving emotional, cognitive, and behavioral components. The reliable assessment of coping strategies for homesickness is therefore essential for understanding psychological adjustment processes. Following the translation and back-translation procedures, the HCQ, along with a socio-demographic information form and the Psychological Well-Being Scale, was administered to 1.000 participants aged between 18–29 (721 female; M = 18.9, SD = 1.41) reached through purposive and snowball sampling methods. To reduce methodological bias, the factor structure was examined using exploratory factor analysis (EFA) on 500 participants and confirmatory factor analysis (CFA) with the remaining 500 participants. Item discrimination indices and internal consistency reliability coefficients were also evaluated. After removing items that failed to meet theoretical or statistical criteria, a six-factor structure with 24 items was obtained. CFA results indicated acceptable model fit (χ²(237) = 1009.77, χ²/df = 4.26, CFI = .93, TLI = .92, RMSEA = .06, SRMR = .06), and reliability coefficients for all subscales were satisfactory, with Cronbach’s alpha values ranging from .74 to .95. Convergent and discriminant validity analyses indicated adequate convergence and distinctiveness of the factors, with CR values ranging from .75 to .95 and AVE values ranging from .43 to .83. Measurement invariance analyses across gender supported configural (CFI = .93, RMSEA = .04), metric (ΔCFI = .001, ΔRMSEA = .000), and scalar (ΔCFI = .007, ΔRMSEA = .001) invariance. Additionally, significant associations between most subscales and psychological well-being provided further evidence of construct validity, with positive reappraisal (r = .34), problem-focused social support (r = .23), emotion-focused social support (r = .17), spiritual coping (r = .19), and turning to alternatives (r = .17) showing significant positive relationships (all ps < .01). The findings indicate that the scale is a valid and reliable instrument in research and clinical contexts involving individuals with migration experiences.