Hemodiyaliz hastalarının manevi yönelimleri ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERPİL BABUR

Danışman: Afitap Özdelikara

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırma hemodiyaliz hastalarının manevi yönelimleri ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini 15.07.2017-15.05.2018 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hemodiyaliz Ünitesi, Nefroloji Servisi ve aynı kuruma bağlı Şehir Sağlık Merkezi'nde tedavi gören 100 hemodiyaliz hastası oluşturmuştur. Veriler hasta tanıtıcı bilgi formu, Manevi Yönelim Ölçeği (MYÖ) ve Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ile incelenmiştir. Normal dağılıma uymayan verilerin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçeklerin alt boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesinde ise Spearman korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalamasının 56,7±14,4 olduğu, % 53'ünün 1-5 yıl önce kronik böbrek yetmezliği tanısı aldığı, % 75'inin 1-5 yıldır hemodiyaliz tedavisi aldığı, % 63' ünün başka bir kronik hastalığı olduğu tespit edilmiştir. Hastaların % 51'i manevi durumunu, % 70'i ise umut durumunu orta düzey olarak bildirdiği belirlenmiştir. Bu araştırmada MYÖ toplam puan ortalaması 99,57±15,51 olarak saptanmıştır. BUÖ toplam puan ortalaması ise 5,68±4,43; gelecek ile ilgili duygular ve beklentiler alt boyutu toplam puan ortalaması 1,2±1,29 iken motivasyon kaybı alt boyutu toplam puan ortalaması 2,56±1,89 ve umut alt boyutu toplam puan ortalaması 1,91±1,82 olarak belirlenmiştir. MYÖ ile BUÖ arasında negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı ilişki belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Hemodiyaliz hastalarının manevi yönelimleri arttıkça umutsuzluk düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz; Manevi yönelim; Umutsuzluk