Ürdün'deki geçiş dönemi âdetleri üzerine bir karşılaştırma (Amman-Samsun örneği)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HEBA ABU-SALİH

Danışman: Ömer Saraç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan, hayatı boyunca kültürel olarak bazı değişimler geçirir. Bu değişimlere halk biliminde "geçiş dönemleri" denilmekte ve doğum, evlilik, ölüm olarak adlandırılmaktadır. Geçiş dönemlerinden doğum ve evlilik, soyun ve kültürün devamlılığını sağlaması açısından büyük önem taşımaktadır ve bireylerin sosyal yaşama katılma sürecinin başladığı önemli bir dönemdir. Doğum, evlilik ve ölüm pek çok âdet ve inancı kapsayan dönemlerdir. Bu nedenle bu geçiş dönemleri ile ilgili uygulamalar, hem Ürdün'ün, hem de Anadolu'nun her yerinde yoğun bir biçimde geleneklere dayalı olarak sürdürülmektedir. Bu çalışmada hem Samsun, hem de Amman'daki geçiş dönemleri gelenekleri ve törenleri karşılaştırılarak benzer yönlerinden bahsedilmektedir. Ayrıca Samsun ve Amman'ın bazı geleneklerinin geçmişten günümüze kadar devamlılığını gösteren birtakım âdet ve uygulamalar, yaptığımız bu çalışmada gösterilmektedir. Samsun ve Amman'daki doğum, evlilik ve ölüm aşamalarının daha önceki aşamalarına göz atmada yarar görüldüğünden dolayı bu çalışmada geçiş dönemlerinin öncesinde gerçekleşen bütün aşamalar ele alınmıştır. Bu aşamalar, geleneksel kesim ve kentsel kesimde birtakım ortak özellikler göstermektedir. Samsun ve Amman yörelerine göre pek çok farklı ayrıntılı uygulamalar bulunmaktadır. Biz burada bu ayrıntıları bir tarafa bırakarak, geçiş dönemlerinin ortak olan yönlerine değineceğiz.