MEME KANSERLİ HASTALARDA DEPRESYON UMUTSUZLUK VE SOSYAL DESTEK ARASINDAKİ İLİŞKİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Ebelik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Beder

Danışman: Zeliha Koç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma meme kanserli hastalarda depresyon umutsuzluk ve sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak yürütüldü. Araştırmanın örneklemini 10.07.2019-30.03.2020 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Onkoloji Hastanesinin kemoterapi ünitesinde ayaktan tedavi gören 242 meme kanseri hastası oluşturdu. Veriler hastaların sosyo-demografik ve klinik özelliklerini belirleyici Hasta Tanıtıcı Bilgi Formu, Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği Kısa Formu (DBGÖ-KF), Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ve FACT-B Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov Smirnov ile incelendi. Değişkenler arasındaki ilişki Spearman Korelasyon analizi ile belirlendi. Ölçeklerin güvenilirlik analizi Cronbach's Alpha ile değerlendirildi. Ölçek toplam puanları ve alt boyutları ile bağımsız değişkenler arasındaki nedensellik lineer regresyon analizi ile incelendi. DBGÖ-KF toplam puan ortalaması 103.21 ± 13.56, BUÖ toplam puan ortalaması 6.18 ± 3.49, BDÖ toplam puan ortalaması 38.17 ± 6.02 ve FACT-B Yaşam Kalitesi toplam puan ortalaması 80.57 ± 17.52 olarak belirlendi. BDÖ puanı ve BUÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü orta düzey bir ilişki belirlendi (r=0.578, p<0.001). BUÖ puanı ve DBGÖ-KF puanı arasında pozitif yönlü zayıf düzey istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (r=0.150, p=0.010). DBGÖ-KF puanı ve FACT-B Yaşam Kalitesi ölçek puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü zayıf düzey bir ilişki saptandı (r=-0.165, p=0.010). Bu araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, meme kanserli hastaların depresyon ve umutsuzluk düzeyleri arasında pozitif yönlü; destekleyici bakım gereksinimleri ile yaşam kaliteleri arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu belirlendi. Araştırma kapsamındaki hastaların depresyon ve umutsuzluk düzeyleri arttıkça destekleyici bakım gereksinimlerinin arttığı ve yaşam kalitelerinin azaldığı görüldü. Anahtar Sözcükler: Meme kanseri, Destekleyici bakım, Depresyon, Umutsuzluk, Yaşam kalitesi, Sosyal destek.