İçme suyu dağıtım sistemi modellemesinde tasarım optimizasyonu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞENUR USLU

Danışman: Gülfem Bakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Gerçek bir içmesuyu dağıtım sistemi içinde oluşabilecek durumların sistem inşaatının başlatılmasından önce tam anlamıyla kestirilememesi projelendirilen sistem hizmete sunulduğunda dönüşü olmayan hatalara yol açmaktadır. Bu nedenle su sistemi tasarımcılarına, işletmenlerine ve yöneticilerine yardımcı olmak için zamanla su dağıtım sistemi modellemesi aracı geliştirilmiştir. Su dağıtım sistemleri için hidrolik modellemenin ana hedefi dağıtım sistemi performansını yeteri derecede benzeştiren bir model geliştirmek ve korumaktır. Tez çalışması kapsamında, Samsun ili 19 Mayıs ilçesi içmesuyu dağıtım sisteminin yeterliliği, modelleme yazılımı kullanılarak hidrolik açıdan irdelenmiştir. İlk aşamada mevcut sistemle ilgili bilgi toplanmış ve Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) kullanılarak içmesuyu dağıtım sistemi veritabanı oluşturulmuştur. Çalışmanın ikinci aşamasında, gerçek sistemin şebeke bileşenleri MIKE URBAN WD su dağıtım sistemi yazılımı aracılığıyla coğrafi bilgi sistemi veritabanından modele aktarılmış, su tüketim girdisi ve topoğrafik girdiler tanımlanmıştır. Üçüncü aşamada model sonuçları saha gözlemleriyle karşılaştırılmış ve model giriş parametreleri kalibre edilmiştir. İlçedeki içmesuyu dağıtım sistemi davranışının izlenmesine yönelik SCADA veya Telemetri sistemi olmadığından gerçek sisteme ait bilgi edinme işlemi yangın hidrantı debi testleri ile mümkün olmuştur. Gerçek sistem üzerinde toplamda 5 adet deney gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın dördüncü aşamasında kalibre edilmiş 19 Mayıs ilçesinin içmesuyu dağıtım sistemi modelinin; maksimum günlük su tüketimi, maksimum saatlik su tüketimi ve maksimum günlük su tüketiminin olduğu günde yangın debisi kullanımı senaryolarına göre kararlı hal analizleri gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre mevcut sistemin yeterliliği irdelenmiş ve sistem eksikliklerinin giderilmesi amacıyla önerilerde bulunulmuştur.