Oksitetrasiklin ve fluniksin megluminin gebe olmayan sığır miyometriumu üzerine etkilerinin izole organ banyosu sistemi ile değerlendirilmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Farmakoloji-Toksikoloji (Veteriner) Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYLİN PEHLİVAN ALKAN

Danışman: Enes Atmaca

Özet:

Bu çalışmanın amacı, özellikle süt sığırlarında postpartum dönemde sıkça görülen uterus hastalıklarının tedavisinde kullanılan oksitetrasiklin ve fluniksin megluminin, gebe olmayan sığır miyometriyumu üzerindeki etkilerini izole organ banyosu sistemi kullanarak değerlendirmektir. Bu farmakolojik ajanların uterus kasılmaları üzerindeki etkilerinin incelenmesi, tedavi protokollerinin etkinliğini artırmaya yönelik önemli bilgiler sunmayı ve postpartum uterus hastalıklarının tedavisinde daha etkin farmakoterapötik stratejiler geliştirilmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, oksitetrasiklin (1×10-6 - 9×10-4 M) ve fluniksin megluminin (1×10-6 - 2×10-4 M) farklı konsantrasyonları kullanılarak izole organ banyosu sistemi ile miyometriyal kasılmalar üzerindeki etkileri incelendi. Kasılmalar, 0.5 nM oksitosin ile uyarıldı ve miyometrium aktivitesi eğri altında kalan alan (AUC), dakika başına pik sayısı (BPM) ve ortalama pik yüksekliği (PMAKS) parametreleriyle değerlendirildi. Fluniksin megluminin AUC, BPM ve PMAKS parametreleri için IC50 değerleri sırasıyla 3.17×10-5 M, 1.74×10-5 ve 5.41×10-5 olarak, fluniksin meglumin ve oksitetrasiklin kombinasyon uygulamasında ise AUC, BPM ve PMAKS parametreleri için IC50 değerleri sırasıyla 3.60×10-5, 2.03×10-5 ve 7.54×10-5 M olarak hesaplandı. Bu bulgulara göre, fluniksin meglumin miyometriyal kontraktiliteyi tüm parametreler üzerinden anlamlı şekilde inhibe etti, oksitetrasiklin yüksek konsantrasyonlarda AUC değerinde artışa neden olurken BPM ve PMAKS değerlerinde doz bağımlı inhibisyon eğilimi gösterdi ancak bu etki istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Gruplar arasında istatistiksel karşılaştırma yapıldığında AUC (8×10-5 ve 1×10-4 M) ve PMAKS (6×10-5, 8×10-5 ve 1×10-4 M) parametreleri için yüksek konsantrasyonlarda, BPM için ise (1×10-6 ve 1×10-5 M) düşük konsantrasyonlarda fluniksin megluminin tek başına miyometriyum aktivitesini daha güçlü bir şekilde inhibe ettiği, oksitetrasiklinle kombinasyon halinde uygulandığında ise inhibisyon etkisinin azaldığı belirlendi (p<0.05). Bununla birlikte, bu üç parametreden elde edilen IC50 değerleri ve gruplar arası istatistiksel karşılaştırmalar miyometriyal inhibisyon etkisi bakımından birbiriyle uyumlu bulundu.