Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kimya Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN BORA
Danışman: Tevfik Özen
Özet:
Aristolochia bodamae Dingler Aristolochiaceae familyasına ait bir türdür. Tez çalışmasında, Aristolochia bodamae Dingler kökünün (ABK) metanol (ABKME), etanol (ABKET), su (ABKSU), aseton (ABKAS), etilasetat (ABKEA) ve hekzan (ABKHE) ekstraktların kimyasal içerik analizleri, in vitro inhibisyon potansiyeli, antioksidan ve antibakteriyal aktivite testleri gerçekleştirildi. Ekstrelerin fenolik bileşenleri spektrofotometrik olarak belirlendi. Ekstraktların antioksidan aktivitesi yaygın olarak kullanılan in vitro aktivite testlerden toplam antioksidan aktivite, indirgeme gücü, lipid peroksidasyon inhibisyonu, metal şelat, deoksiriboz koruma, serbest radikal, H2O2, ABTS•+ ve süperoksit anyonu giderme aktiviteleri test edildi ve askorbik asit, α-tokoferol, troloks, bütillenmiş hidroksianisol (BHA), bütillenmiş hidroksitoluen (BHT), tert-bütilhidroksikinon (TBHQ) ve EDTA ile karşılaştırıldı. In vitro üreaz, asetilkolin ve bütirilkolin esteraz inhibisyon potansiyeli IC50 değerleri ile belirlendi. Ekstraktların antibakteriyel aktivitesi disk difüzyon ve mikrodilüsyon yöntemleriyle test edildi. Aktivite sonuçları SPSS (Statistical Packages for the Social Sciences) 20.000 paket programıdaki ANOVA ve Tukey testleri kullanılarak sonuçlar arasında anlamlı bir fark olup olmadığı belirlendi. ABKME ekstraktının ekstraksiyon verimi (% 27.10), toplam fenolik (47.53±2.94 mg gallik asit eşdeğeri/g kuru bitki) ve toplam flavonoid (9.74±0.09 mg kuersetin eşdeğeri/g kuru bitki) içeriğine göre diğer ekstraktlardan daha yüksek olduğu gözlendi. ABK ekstraktlarının antioksidan aktiviteleri artan konsantrasyona bağlı olarak artış gözlendi ve ABKME ekstraktının diğer ekstraktlara daha etkili antioksidan etkiye sahip olduğu görülmüştür (p<0.05). Ayrıca ABKME' nin lipid peroksidasyon inhibisyonu (35.94±4.55 µg/mL), H2O2 giderme (3.98±0.62 µg/mL) ve süperoksit giderme (45.15±0.92 µg/mL) aktivitelerinin EC50 değerleri diğer ekstraktlardan daha etkili bulunmuştur. ABKET ekstraktının indirgeme gücü A0.5 değeri 48.77±0.11 µg/mL olarak belirlendi. Asetilkolin esteraz inhibisyonu ve bütirilkolin esteraz inhibisyonu testlerinde ABKAS (IC50= 2.76±1.53 µg/mL) ve ABKEA (IC50= 0.63±0.06 µg/mL) ekstraktları galantaminden daha etkili inhibisyon düzeyi belirlenmiştir. Üreaz enzimi inhibisyonunda ise ABKME (IC50= 188.42±30.74 µg/mL) ekstraktı tiyoüreden daha etkili olduğu bulunmuştur. ABKET ekstraktının inhibisyon zonu değeri S. aureus için 14,4 mm olarak tespit edildi. ABKET ekstraktlarının B. cereus' a karşı en düşük inhibisyon konsantrasyonu 128 µg/mL dır. Bu in vitro çalışmalarda, A. bodamae kök ekstraktlarının fenolik bileşenleri ile birlikte değerlendirildiğinde iyi bir antioksidan kaynağı olduğu, iyi bir antibakteriyel kaynağı olduğu, iyi bir asetilkolin esteraz, bütirilkolin esteraz ve üreazın inhibe etme özelliğine sahip olduğu görülmüştür.