Kadınların doğurganlık tercihlerine göre ebeveynlik rollerine ilişkin kendilik algılarının belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ebelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜNAY KAYA TARHAN

Danışman: Serap Topatan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma kadınların doğurganlık tercihlerine göre ebeveynlik rollerine ilişkin kendilik algılarının karma yöntemle incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri Samsun Vezirköprü Mehmet Paşa Aile Sağlığı Merkezi'nde kayıtlı 18-49 yaş arası 408 kadın ile 04/08/2020- 08/02/2021 tarihleri arasında toplanmıştır. Nicel veriler için kadınların tanıtıcı ve obstetrik özelliklerini sorgulayan anket formu ve Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği; nitel veriler içinse, kadınların doğum tercihleri ile ebeveynliğe yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Kadınların ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı ölçeği (ERKA)'nde yer alan yeterlilik boyutunun ortalaması 21,95±4,87, rol doyumu boyutunun ortalaması 14,92±3,18, yatırım boyutunun ortalaması 13,93±3,37, rol dengelemesi boyutunun ortalaması 13,34±4,00 bulunmuştur. Ebeveyn rolüne ilişkin kendilik algısı ölçeği "Yeterlilik" alt boyut puanına etki eden bağımsız değişkenlerin ilk doğum yaşı, doğum sayısı, düşük/küretaj/ölü doğum sayısı, son çocuğun yaşı ve gebeliğin planlama zamanı olduğu belirlenmiştir (F=5,914; p<0,001). Araştırmanın nitel verilerinde Çocuk Algısı, Doğurganlık Seçimini Etkileyen Faktörler, Ebeveynlik Algısı ve Ebeveynlik Rolü olmak üzere 4 ana tema ve bu temaları oluşturan 14 alt tema belirlenmiştir. Bu temalara göre kadınların rol dengeleme konusunda kendilerini nispeten zayıf hissettikleri, kendilerini ebeveyn rollerinde yetersiz gördükleri ve hayattaki diğer rollerini unutarak anne oldukları sonucuna ulaşılmıştır.