Trabzon vilayeti'nde kaçakçılık (1855-1908)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KUBİLAY HAMZAOĞLU

Danışman: Mehmet Yavuz Erler

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Trabzon Vilayeti'nin Orta ve Doğu Karadeniz sahil yerleşkelerini içine alan idari taksimatı nedeniyle tarihi süreç boyunca uluslararası ticarette söz sahibi bir konuma sahip olduğu belirtilebilir. Bu konumu sayesine Mezapotamya'nın iki önemli ticari üssü olan Bağdat ve Diyarbakır'ın yanı-sıra Kayseri-Şam-Halep bölgelerine de ulaşan Tebriz hattının ticari değer taşıyan ürünlerinin Karadeniz'e civar ülkelere transferinde vazgeçilmez bir çıkış limanı olarak kabul görmüştür. Bölgenin bu önemi, stratejik niteliği ve komşu devletlerin kaliteli ürünleri dolayısıyla kaçakçıların ilgi odağı haline gelmiştir. Osmanlı klasik döneminde Karadeniz'in bir iç deniz halinde bulunması kaçakçılık faaliyetlerini kısıtlamıştır. XIX. yüzyılda Karadeniz'in bu hüviyetinin değişmesi, uluslararası ticarete açılması ve ticari metalardaki yasaklamaların artması sonrasında kaçakçılık faaliyetlerinde bir artış meydana gelerek kaçakçıların yöntem ve teknikleri değişme ve gelişme göstermiştir. Çalışma alanımız olan 1885-1908 tarihleri, Osmanlı Dağılma dönemine etki eden ve dağılmayı hızlandıran pek çok amile konu olmuştur. Bu amiller arasında cereyan eden ekonomik yaptırım, toplumsal çözülme ve siyasal çekişmelerde var olan kaçakçılık olgusunun bu amillerden farklı olarak bir amil teşkil olabileceği sorunsalı Trabzon Vilayeti'nde kapsamında ifade edilmeye çalışılmıştır.