Aşılı karpuz yetiştiriciliğinde farklı anaç/kalem kombinasyonlarının bitki büyümesi üzerine etkilerinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EDA KURT

Danışman: Ahmet Balkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, ülkemizde anaçlık özelliği yönünden popüler olan bazı kabak anaçlarının ve anaç ıslahı ile geliştirilen kabak anaç adayının karpuz çeşitleri ile aşı uyuşum durumlarının saptanması ve kabak anaçlarının karpuzun vejetatif büyümesi üzerine kantitatif etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada; ISR-11 anaç çeşit adayı ile 4 ticari kabak anacı (Obez, Shintoza, Maximus, TZ-148) kullanılmıştır. Kalem olarak; Crimson Tide F1, Starburst F1, Mara F1, Zeugma F1 karpuz çeşitleri denemede yer almıştır. Aşı başarı oranları, %29.62 - %90.62 arasında değişim göstermiştir. Aşısız karpuz çeşitleri ve aşılı karpuzlarda vejetatif büyüme üzerine kantitatif etkilerin tespit edilebilmesi amacıyla; aşılamadan itibaren üç dönemde kantitatif analizler yapılmıştır. Araştırma sonucunda; anaç/kalem kombinasyonlarına bağlı olarak ortalama yaprak sayılarının 14.33-54.33 adet, ortalama yaprak alanının 498.90 cm2-1711.31 cm2 ve gövde kalınlıklarının 5.31 mm-7.50 mm arasında değiştiği saptanmıştır. Ayrıca oransal yaprak alanının 36.41 cm2/g-71.91 cm2/g, özgül yaprak alanının 102.22 cm2/g-340.85 cm2/g, oransal yaprak ağırlığının 0.24-0.38 g/g ve yaprak kalınlığının 0.005 g/cm2-0.011 g/cm2 arasında dağılış gösterdikleri belirlenmiştir. Araştırma sonucunda kabak anaçları ile aşılı karpuzların, aşısız karpuz çeşitlerine göre daha fazla vejetatif büyüme gösterdikleri saptanmıştır. Elde edilen araştırma bulguları, aşılı karpuz fidesi konusunda çalışacak araştırıcılar ve aşılı fide üreticileri için gelecekte pratikte uygulanabilirlik yönünden önemli yararlar sağlayacaktır.