Dijital görüntüler kullanılarak sayısal arazi modellerinin (DTM) oluşturulması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Harita Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2006

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYHAN YÜKSEKKAYA

Danışman: Sedat Doğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

iiÖZETGünümüzde, gelişmiş bilgisayarlar ve görüntüleme sistemleri ile, araziparçalarının sayısal koordinatları ile oluşturulan yüzey elemanları sayesinde, arazimodelleri görsel olarak da oluşturulabilmekte ve sayısal koordinat bilgilerini de içindetutan bu görsel modele, modern anlamda Sayısal Arazi Modeli (SAM) denilmektedir.Bu tez çalışmasında, dijital uydu veya hava fotoğrafları kullanılarak SAMmodellerinin elde edilmesi için kullanılan yöntemler anlatılmış ve bu anlatılanlarlabirlikte, tez çalışması kapsamında SAM modeli oluşturmak için TERR 1.0 adı verilenbir yazılım Borland C++ Builder platformunda geliştirilmiş ve örnek uygulamayapılmıştır.Bu çalışmada, geliştirilen TERR 1.0 yazılımının test edilmesi amacıyla yapılanörnek uygulamada, sayısal arazi modeli oluşturmak için gerçek arazi görüntülerikullanılamamıştır. Çünkü, gerçek bir araziye ait stereo hava fotoğraflarıbulunamamıştır. Bunun yerine, yakın fotogrametri yöntemiyle stereo olarak çekilmişolan bir görüntü çifti kullanılmıştır. Bu görüntüler, sviçre ETH, Zürih Jeodezi veFotogrametri Enstitüsünden elde edilmiştir. Bu stereo görüntülerden, SAM modelininveri noktaları olarak kullanılmak üzere 41 adet nokta, TERR 1.0 yazılımı ile yarıotomatik görüntü eşleştirme tekniği kullanılarak ölçülmüş, ve bu noktalardan küçük birSAM modeli oluşturulmuştur. Yazılımın doğruluğunu kanıtlamak için, aynı noktalarkullanılarak, ArcView 3D yazılımı ve 3D CITY VAQS (Doğan, Doğan, Altan, 2004) ilede SAM modeli oluşturulmuş ve iki model karşılaştırılarak, TERR 1.0 yazılımınındoğru çalıştığından emin olunmuştur.Anahtar Kelimeler : Görüntü Eşleştirme, Sayısal Arazi Modeli.