Retrofütürist bir izdüşüm olarak steampunk estetiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Görsel İletişim Tasarımı Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET HAKAN MAMUŞ
Danışman: Özlem Ayvaz Tunç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Steampunk türü ilk olarak 1980'lerde Viktorya Dönemi'nde geçen alternatif tarih kurgularını tanımlamak için edebiyat alanında ortaya çıkmış, daha sonra birçok sanat alanında kendine yer edinmiştir. 2000'li yıllarda popülerliğini arttıran steampunk, artık sadece bir tür olarak değil, akım, moda, stil ve alt kültür olarak da tanımlanmaya başlanmıştır. Temelini Viktorya Dönemi ve Sanayi Devrimi nostaljisinden alan steampunk estetiği, ilkel teknolojiyle oluşturulmuş fütürist tasvirlerle karakterize edilmektedir. Steampunk estetiğinin temellerinin geçmişe dayanması, geçmiş zamanın teknolojisiyle ve o dönemde yaşamış olan insanlarının gözüyle bir alternatif tarih kurgusu sunması, bu türün retrofütürizm kavramıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Konu hakkında yapılan literatür taramalarında, steampunk türü ve steampunk estetiğinin, geçmişten bugüne kadar geçirdiği değişimin, bu kavramlar hakkında tanımlama güçlüğü ve kavram karmaşası yarattığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, steampunk türü ve estetiğinin, retrofütürizm perspektifinden irdelenmesiyle kavramların anlaşılır kılınmasını amaçlamaktadır. Ayrıca, çalışmanın içeriğinde, steampunk kavramının çatısını oluşturan bilim kurgu türü hakkında da araştırmalara yer verilmektedir. Steampunk estetiği hakkındaki araştırmalar ve bu araştırmalar sonucunda yapılan çıkarımlar, türün estetiğini barındıran film, çizgi roman ve video oyunu gibi görsel içerikli yapıtların içerik analizi yöntemine dayalı olarak incelenmesiyle desteklenmektedir. Steampunk estetiğinden izler taşıyan günümüze yakın yapıtlar dışında, bu estetiğin oluşumuna öncülük etmiş olabilecek yapıtlar da incelemeye tabi tutulmuştur. Ayrıca, bu çalışmada, steampunk estetiği hakkında literatür taramalarından elde edilen bilgilerin, eser incelemelerinden elde edilen sonuçlarla karşılaştırılması yapılıp, steampunk estetiğinin geçmişten bugüne gelişimi ve değişimi ortaya konulmaktadır.