Domates üretim artıklarının mikrobiyolojik yöntemlerle kompostlanması ve üretilen kompostun tarımda kullanımı

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT DURMUŞ

Danışman: Rıdvan Kızılkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Domates artık ve atığının mikrobiyolojik yöntemler ile kompostlanması, elde edilen kompostun (DK) sera denemesi ile yine domates bitkisinin verim ve verim unsurları ile toprak özelliklerine etkisinin belirlendiği tez çalışmasında, kompostlama işlemi klasik kompostlamanın aksine sadece büyükbaş hayvan gübresinden izole edilen mikroorganizmalar aracılığı ile sıralı yığın şeklinde windrow yöntemi ile sağlanmıştır. Toplam kompostlama süresi 90 gün sürmüştür. Kompostlama periyodunun başlangıcında kompost materyalinin C:N oranı 39.10 iken sürecin sonunda C:N oranınn 12.70'e düşmüştür. Elde edilen kompost killi tın bünyeli toprağa % 1, % 2, % 4 ve % 6 dozlarında ve yine aynı dozlarda optimum düzeydeki kimyasal gübre ile beraber verilmiş ve saksılarda domates bitkisi yetiştirilmiştir. Sera denemesi süresince üç farklı vejetasyon dönemi sonunda domates bitkisinin kuru madde, pH, EC, N, P, Na, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn ve Mn içerikleri belirlenmiştir. Toprakların kimyasal özelliklerinden; pH, EC, organik madde, toplam N, alınabilir P, değişebilir Na, K, Ca, Mg, ve alınabilir Fe, Cu, Zn ve Mn içerikleri saptanmıştır. Biyolojik toprak özelliklerinden mikrobiyal biyokütle karbon (MBC), toprak solunumu (TS), dehidrogenaz enzim aktivitesi (DHA), katalaz enzim aktivitesi (KA) ve Cmic/Corg oranındaki değişimler belirlenmiştir. Toprakların biyolojik özellikleri ile kimyasal özellikleri arasında, toprakların biyolojik özelliklerinin birbirleri ile arasında, domates verimi ile toprağın kimyasal ve biyolojik özellikleri arasında genel olarak istatistiksel açıdan önemli ilişkiler bulunmuştur. Sera denemesi sonrasında tüm uygulamaların domates verimini arttırdığı belirlenmiş, en fazla verim ise % 1 DK+KG uygulaması sonrasında elde edilmiştir. Uygulamaların genel olarak bitkinin mineral madde kapsamını artırdığı belirlenmiştir. Uygulamalar sonrasında toprakta bitki besin elementlerinin arttığı ve biyolojik özelliklerin olumlu yönde etkilendiği belirlenmiştir.