Preterm bebeklerde germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanamaya ait risk faktörleri ve yönetimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER GÖKHAN ÇELİK
Danışman: Mustafa Ali Akın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanama (GMK-İVK) yenidoğanda ve özellikle preterm bebeklerde önemli bir beyin hasarı nedenidir. İnsidans 1980'lerden bu yana azalmasına rağmen, aşırı erken doğmuş bebeklerin sağ kalımındaki artış hayatta kalma oranlarında artışla sonuçlandığından GMK-İVK önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Biz, çalışmamızda 32. gestasyonel haftanın altında doğan bebeklerde germinal matriks kanaması ve intraventriküler kanamaya ait risk faktörlerini ve bu bebeklerin yönetimini incelemeyi amaçladık. Hastalar ve Yöntem: Bu çalışmada, Ocak 2017-Mart 2022 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde doğan ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatarak izlenen 32 hafta ve altındaki 358 bebek retrospektif olarak incelendi. En az iki kraniyal ultrason uygulanmamış ve kanama saptanmayan bebeklerde yapılan ultrasonlarda diğer intrakraniyal patolojiler saptanmış olan vakalar çalışma dışı bırakıldı. Çalışma, kalan 185 hastaya ait veriler ile gerçekleştirildi. Çalışmaya dahil edilen bebeklerde; gestasyonel hafta, doğum ağırlığı, doğum şekli, cinsiyet, mortalite oranları, maternal risk faktörleri (preeklampsi, gestasyonel diyabet, PPROM, amniyon sıvısı patolojileri, plasental anomaliler), antenatal steroid uygulaması, 1. ve 5. dk APGAR skorları, doğum sonrası alınan ilk kandaki hemoglobin, hematokrit ve kan gazı değerleri, RDS gelişimi ve hastaya uygulanan sürfaktan sayısı, PDA varlığı ve PDA için medikal tedaviye başlanma süresi, erken neonatal sepsis varlığı, vazopressör ihtiyacı olup olmadığı, invaziv mekanik ventilatör ihtiyacı, NEK, pnömotoraks ve ROP gelişimleri, eritrosit süspansiyonu transfüzyonu ihtiyacı, takiplerinde ventriküloperitoneal şant ihtiyacı olup olmadığı, asfiksi, hiperglisemi, hipernatremi ve trombositopeni varlığı not edildi. Bulgular: Çalışmadaki hastaların %45,40'ında GMK-İVK saptandı. Doğum haftası ve doğum ağırlığı azaldıkça GMK-İVK rmeydana gelme riskinin ve GMK-İVK şiddetinin anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu gözlemlendi. Prenatal risk faktörlerinden sadece gestasyonel diyabetin GMK-İVK için anlamlı bir risk faktörü oluğu görüldü. RDS, PDA, invaziv mekanik ventilatör kullanımı, vazopressör tedavisi uygulanması, erken neonatal sepsis, trombositopeni, anemi, hiperglisemi gibi durumların GMK-İVK için anlamlı risk faktörleri olduğu görüldü. Sonuçlar ve Öneriler: Bu bulgulara bağlı olarak hastanın; hipotansiyon ve sepsisten korunmasının, hastaya RDS ve PDA için uygun medikal tedavinin en kısa sürede başlanmasının, invaziv mekanik ventilatör kullanımından mümkün olduğunca kaçınılmasının, trombositopeni, anemi, hiperglisemi gibi durumlar için en kısa sürede uygun tedavilerin uygulanmasının GMK-İVK riskini önemli ölçüde azaltabileceğini düşündük.