Fen bilimleri öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerini etkileyen faktörlerin incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH KAYA YATAR

Danışman: Mustafa Ergun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma fen bilimleri öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgilerinin (TPAB) gelişimlerini gözlemlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla fen bilimleri öğretim programında yer alan madde ve değişim konu alanı seçilmiştir. Çalışma nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntemler araştırmasına göre tasarlanmıştır. Karma yöntem araştırma desenlerinden ise iç içe (gömülü) desen tercih edilmiş olup nicel aşama nitel aşamayı desteklemek amacıyla kullanılmıştır. Çalışmanın nicel bölümü 48 nitel bölümü ise 4 fen bilimleri öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmanın nicel bölümünde veri toplama araçları olarak bilgisayar ve bilişim teknolojileri (BBT) ölçeği ve madde ve değişim konu alanına göre düzenlenen teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) ölçeği ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Nitel bölümde ise ders planları, teknoloji destekli hazırlanan materyaller, ders anlatımları ve öğretmen adaylarıyla yapılan görüşmelerle veri toplanmıştır. Çalışma toplam 14 hafta sürmüştür. 8 hafta boyunca öğretmen adaylarına 4 farklı teknolojik yazılım kullanılarak (çevrim içi bulmaca, dijital öykü, kavram haritası, animasyon) teknoloji destekli öğretimler yapılmış, yapılan öğretimin ardından öğretmen adaylarına madde ve değişim konu alanında yer alan çeşitli konularla ilgili teknolojik modül ve ders planı hazırlatılmıştır. Takip eden haftalarda öğretmen adayları hazırlanan teknolojik materyallere ve ders planlarına göre ders tasarlamışlardır. 48 öğretmen adayından elde edilen nicel verilerin analizi SPSS 17.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. 4 öğretmen adayının nitel verileri ise betimsel analiz ve sürekli karşılaştırılmalı veri analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular kapsamında TPAB, BBT ölçeği ve ölçeklerin alt faktörlerinin tamamında ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Sonuçta yapılan uygulamalı öğretimler öğretmen adaylarının TPAB ve BBT yeterliklerini olumlu düzeyde geliştirdikleri ancak nitel veriler bu gelişimin uygulamaya yansımadığı görülmüştür. Ayrıca teknoloji destekli öğretimlerin öğretmen adaylarının TPAB'larının alt bileşenlerinden dördünün, amaç bilgisi, öğretim programları bilgisi, öğretim stratejileri ve yöntemleri bilgisi ve ölçme değerlendirme bilgisinin olumlu düzeyde geliştiği gözlenmiştir.