Pirinadan üretilen asitleştirilmiş vermikompostun kalkerli bir toprakta farklı sulama seviyelerinde toprak özellikleri ve biber gelişimi üzerine etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BELKIS KARAPIÇAK
Danışman: Coşkun Gülser
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada ahır gübresi ve zeytinyağı fabrikası atığı pirina kullanılarak elde edilen orijinal ve asitleştirilmiş vermikompost materyallerinin iki farklı sulama seviyesinde kireçli killi tın bünyeli toprağın bazı özelliklerine ve biber bitkisinin gelişimine etkileri araştırılmıştır. Ahır gübresi tek başına (V) ve 1:1 oranında pirina (VP) ile karıştırıldıktan sonra Eisenia fetida türü solucanlarla kompostlanarak 2 farklı vermikompost elde edilmiştir. Elde edilen vermikompost materyallerinin pH değeri sitrik asitle 5.0-5.5 aralığına getirilerek asitleştirilmiş ahır gübresi (AV) ve ahır gübresi pirina karışımı (AVP) vermikompostlar elde edilmiştir. Elde edilen dört farklı vermikompost materyalinin (V, VP, AV, AVP) %0, %1 ve %2 dozları 3 tekrarlamalı olacak şekilde killi tın bünyeli bir toprağa ilave edilmiştir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü serasında toprak vermikompost karışımlarına ait saksılar günlük olarak tartılmış, bitkiye yarayışlı suyun %100 (tam sulama) ve %50 (kısıtlı sulama)'si sağlanarak biber bitkisinin gelişimi 108 gün boyunca izlenmiştir. Toprakların organik madde (OM) içerikleri vermikompost dozlarındaki artışla artarken, hacim ağırlığı değerleri azalmıştır. En yüksek OM içeriği kısıtlı sulamada (AVP2) elde edilirken, en düşük hacim ağırlığı değeri de yine AVP2 uygulamasında bulunmuştur. Toprakların agregat satabilitesi (AS) değerleri vermikompost uygulamalarıyla artmış, kısıtlı sulamada toprağın OM içeriğindeki artışla AS değerleri de önemli düzeyde artmıştır. Toprak pH'sı vermikompost uygulamaları ile kontrole göre düşmüştür. Asitleştirilmiş vermikompost (AV ve AVP) uygulamalarıyla kıyaslandığında orijinal vermikompostların (V2 ve VP2) %2 dozları toprak pH'sını daha fazla düşürmüştür. Toprakların elektriksel iletkenlik (EC) değerleri vermikompost uygulamalarıyla artmıştır. Kısıtlı sulamada yüksek vermikompost dozları toprakların EC değerlerini tam sulamaya göre daha fazla artırmıştır. Genel olarak vermikompost dozlarının artışına bağlı olarak, toprakların toplam N, P, değişebilir K ve Mg içerikleri de artış göstermiştir. Her iki sulama koşulunda da topraktaki en yüksek P içeriği asitleştirilmiş vermikompostun en yüksek doz (AV2) uygulamasında belirlenmiştir. Toprakta değişebilir Ca içeriği tam sulamada kontrole göre vermikompost uygulamalarıyla artarken, kısıtlı sulamada pirina vermikompost uygulamalarının tamamında kontrole göre azalmıştır. Vermikompost uygulamaları toprakların solunum oranını tam sulama koşullarında kontrole göre genelde azaltırken, kısıtlı sulama koşullarında artırmıştır. Tam sulama ile kıyaslandığında, kısıtlı sulamadaki VP ve AVP uygulamalarındaki daha yüksek solunum oranları ve EC değerleri, vermikompost materyallerinin mineralizasyonundaki artışı göstermiştir. Biber bitkisinin toplam biyokütlesi vermikompost uygulamalarıyla kontrole göre kısıtlı sulama koşullarında tam sulamaya göre daha fazla artmıştır. Her iki sulamada da en yüksek toplam biyokütle V2 uygulamasında bulunmuştur. Kireçli toprakta toplam biyokütle ile OM, P ve solunum oranı arasındaki önemli pozitif ilişkiler, özellikle su kısıtı olan koşullarda biyokütledeki artışın vermikompost materyalinin mineralizasyonuyla ilişkili olduğunu göstermiştir.