Deprem tecrübesinin fen bilimleri öğretmenlerinin kullandığı yöntem ve tekniklere etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN SAVRAN
Danışman: Mustafa Ergun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde yer almakta ve tarih boyunca yaşanan şiddetli depremlerde can ve mal kayıpları yaşanmaktadır. Erzincan, Gölcük ve 6 Şubat 2023 depremleri gibi büyük felaketler, afet eğitiminin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Fen Bilimleri Öğretim Programında, "Yıkıcı doğa olaylarını tanır ve korunma yollarını ifade eder" kazanımı kapsamında deprem eğitimi verilmektedir. Bu araştırmada deprem deneyiminin, deprem eğitimi sırasında kullanılan yöntem ve tekniklere etkisi incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemiyle yapılan çalışmada, Türkiye'nin farklı bölgelerinde görev yapan 5. sınıf fen bilimleri öğretmenlerinden basit tesadüfi örnekleme yoluyla veri toplanmıştır. Veriler demografik bilgi formu ve öğretim yöntemlerine yönelik tutum ölçeği aracılığıyla toplanmış; Kruskal-Wallis analizi ve betimleyici istatistiklerle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, deprem sonrası düz anlatım yönteminin kullanımının azaldığını, buna karşın problem çözme, argümantasyon ve proje tabanlı yöntemlerin daha fazla tercih edildiğini göstermiştir. Argümantasyon yöntemi, öğretmenlerin mesleki tecrübesi ve hizmet içi eğitim durumu ile anlamlı bir ilişki gösterirken; çocuk sahibi olma ile demonstrasyon yöntemi arasında anlamlı ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Deprem maruziyeti sonrasında mesleki yılı 1-15 yıl olan öğretmenler ile 15 yıl üzeri olan öğretmenler arasında ders kitabı kullanımı açısından anlamlı fark olduğu, hizmet içi eğitim alan öğretmenlerde deprem öncesine göre en çok animasyon ve harita kullanımında artış olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, AFAD ile işbirliği yapan öğretmenlerin maket kullanımı açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Okul altyapısı ve özel gereksinimli öğrenciler için materyal ve zaman yetersizliği ise farklı yöntem, teknik ve materyal kullanımı önündeki önemli engeller olarak öne çıkmıştır. Sonuç olarak, etkili bir deprem eğitimi için materyal çeşitliliğinin ve AFAD işbirliğinin artırılması, öğretmenlerin öğretim yöntem ve teknikleri bakımından etkili bir hizmet içi eğitimle desteklenmesi, öğretim programında deprem konusunun yeniden yapılandırılması, özel gereksinimli öğrenciler için düzenleme yapılması önerilmektedir.