Fen lisesi öğrencilerinin akran zorbalığı ve psikolojik sağlamlıklarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi (Samsun ili örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANAN ERTÜRK
Danışman: Şener Şentürk
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin akran zorbalığı ve psikolojik sağlamlıklarını cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir düzeyi, eğitim görülen okulun kırsal ya da kentte olma durumu, öğrencinin eğitimine yatılı ya da gündüzlü devam etme durumu değişkenlerine göre incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Samsun ili içerisinde aktif öğrenim gören fen lisesi öğrencileri oluşturmaktadır. Seçkisiz örnekleme yönteminden tabakalı örneklem yönteminin kullanıldığı araştırmada, örneklem 784 kişiden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin elde edilmesinde, "Kişisel Bilgi Formu'', "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Ergen Formu'' ve "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Psikolojik sağlamlığa ilişkin verilerin dağılımının normalliği nedeniyle verilerin analizinde, bağımsız gruplar t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way Anova) kullanılmıştır. Akran zorbalığına ilişkin verilerin dağılımın normal olmaması nedeniyle verilerin analizinde, Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis-H testi ve aralarındaki ilişkinin analizinde Sperman korelasyonu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin psikolojik sağlamlıkları ile akran zorbalığı düzeyleri arasında negatif yönlü, düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin psikolojik sağlamlıklarının cinsiyet, sınıf düzeyi, gelir düzeyi ve yatılı ya da gündüzlü olma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir fark bulunmamış, kırsal ya da kentte öğrenim görme durumuna göre kırsalda öğrenim gören öğrencilerin lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin akran zorbalığı kurban boyutu izolasyon alt faktörü hariç, kurban ve zorba boyutunda cinsiyet değişkenine göre anlamlı fark bulunmuştur. Akran zorbalığı zorbalık boyutu eşyaya zarar verme alt boyutunda, sınıf düzeyi değişkenine göre 11. Sınıfların lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin akran zorbalığında gelir düzeyi değişkenine göre kurban ve zorbalık boyutunun her ikisinde de yüksek gelir düzeyi lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Fen liselerinde öğrenim gören öğrencilerin akran zorbalığında, yatılı ya da gündüzlü eğitim görme durumu değişkenine göre, yatılı öğrenciler lehine kurban boyutu söylenti yayma alt boyutunda, gündüzlü öğrenciler lehine zorbalık boyutu cinsel zorbalık alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur.