FARKLI ESANSİYEL YAĞLAR İÇEREN PLA TEMELLİ YARA ÖRTÜLERİNİN ÜRETİMİ VE ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE CANAVAR
Danışman: Sevim Alışır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yara iyileşmesi, doku bütünlüğünün yeniden sağlanmasını gerektiren kompleks bir süreç olup, bu süreçte kullanılacak biyomateryallerin çok fonksiyonlu özellikler sergilemesi beklenmektedir. Bu çalışmada, biyobozunur Poli(laktik asit) (PLA) ve kitosan polimerleri, özgün gümüş-diklofenak (AgDiCl) kompleksi ile harmanlanarak elektro-eğirme yöntemiyle nanofiber yara örtüleri üretilmiştir. Çalışma kapsamında, farklı esansiyel yağların yapıya entegrasyonu ile numuneler hazırlanmış olup, bu katkıların nanoliflerin kimyasal, morfolojik, mekanik ve antibakteriyel özellikleri üzerindeki etkileri detaylıca incelenmiştir. Karakterizasyon analizlerinde; FTIR spektrumları esansiyel yağların polimer matrisine kimyasal olarak başarıyla entegre olduğunu doğrularken, SEM görüntüleri tüm numunelerde boncuksuz, homojen ve gözenekli bir nanolif morfolojisinin elde edildiğini göstermiştir. Mekanik test sonuçları, yapıya eklenen esansiyel yağların polimer zincirleri arasındaki ikincil bağ etkileşimlerini zayıflatarak zincir hareketliliğini artırdığını ve böylece yapıya esneklik kazandırdığını ortaya koymuştur. Bu grupta en yüksek mekanik performansı sergileyen Kenevir Tohumu Yağı katkılı numunede (E3), kopma uzaması %4,3'ten %32,2'ye ulaşmış ve böylece malzemenin yara örtüsü uygulamaları açısından mekanik uyumluluğu önemli ölçüde iyileştirilmiştir. Ayrıca E3 numunesinin, esansiyel yağ içeren numuneler içerisinde en yüksek çekme dayanımına (7MPa) sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile; kitosanın hemostatik özelliği, AgDiCl bileşiğinin sunduğu antienflamatuar, analjezik ve antibakteriyel etkilerle bir araya getirilmiştir. Yapıya eklenen kenevir tohumu yağı, AgDiCl kaynaklı antibakteriyel aktiviteyi belirgin şekilde artırarak güçlendirmiş ve aynı zamanda malzemeye antifungal bir karakter kazandırmıştır. Geliştirilen bu bütünleşik yapı; mekanik esnekliği ve çok yönlü biyolojik aktivitesiyle yara iyileşme sürecindeki tüm klinik ihtiyaçları karşılayabilen, yüksek potansiyelli bir yara örtüsü olarak literatüre kazandırılmıştır.