Urduca ve Türkçedeki dilbilgisel anlamlı birimlerin karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MO TOUHEED ALAM MO TOUHEED ALAM

Danışman: Mediha Mangır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dil, insanlar arası anlaşmayı sağlayan en yetkin iletişim aracıdır. Dil, dilbilimciler tarafından bir toplumu oluşturan kişilerin düşünce ve duygularının o toplumda ses ve anlam bakımından geçerli ortak ögeler ve kurallardan yararlanılarak başkalarına aktarılmasını sağlayan çok yönlü ve gelişmiş bir sistem aracı olarak tanımlanmıştır. İnsan dilini başka iletişim sistemlerinden ayıran en önemli özelliği çift eklemli oluşudur. Bildiri denilen herhangi bir metni veya cümleyi anlam ve görev taşıyan ögelere, bu ögeleri de tek başlarına anlamı olmayan, ama girdikleri birleşimin anlamını etkileyen birimlere ayırabiliriz. Bu dilin çift eklemliliğini gösterir. Dilbilgisel anlamlı birimler ya da görevli kelimeler, adlar ve fiiller gibi yalnız başlarına anlam taşımazlar. Bunlar, ancak eklendikleri kelime grupları ve işlev bakımından bağlı bulundukları öteki kelimelerin yardımı ile anlam kazanan ve cümle içinde de geçici gramer görevleri yüklenmiş olan sözlerdir. Bu tezde Urduca ile Türkçe arasındaki dilbilgisel anlamlı birimlerin üzerinde durulacaktır. Hindistan ile Türkiye'nin ilişkileri tarihte çok eskiye dayanmaktadır. Hint kültürü, gelenekleri, yemekleri, giyimlerinde hatta dilinde de bu ilişkinin etkisi görülmektedir. Hindistan ile Pakistan'da konuşulan Urdu dili Türkçe ile çok yakındır. Hintçe ve Türkçenin karışmasıyla meydana gelen Urducada, Türkçe, Arapça, ve Farsça kökenli sayısız kelime vardır. Urduca teriminin Türkçedeki "ordu" kelimesinden türediği söylenmektedir. Urduca ile Türkçede çok fazla gramatik benzerlik bulunmaktadır. İki dildeki söz dizimi yapısı da hemen hemen aynıdır. Bunun yanı sıra Türkçe ile Urducada yaklaşık dokuz bin ortak kelimenin varlığı tespit edilmiştir. Bunlara örnek olarak bey, beg; hatun, khatun, bacı, baci verilebilir. Türkçede dilbilgisel anlamlı birimler kategorisinde "edatlar, bağlaçlar ve ünlemler" yer alır. Urducada bulunan bu kategorilerin kullanımı da Türk dilindeki kullanıma benzer şekiller sunmaktadır. Bu çalışmada Urducadan seçilen hikâye metinleri edatlar, bağlaçlar ve ünlemler açısından taranacak ve bulunan veriler sınıflandırılacaktır. Böylelikle iki dilde dilbilgisel anlamlı birimlerin karşılaştırılması amaçlanmaktadır.