Kıyı sedimanı numunelerinde mikroplastik kirliliğin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET AK
Danışman: Gülfem Bakan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Özellikle son 50 yılda, plastiklerin yaşamımızın her alanında bulunmasından dolayı son yüzyıl neredeyse "plastik çağı" olarak adlandırılabilir. Plastikler, modern toplumda vazgeçilmez rol oynayan organik polimerlerdir. Plastik kullanımı arttıkça su ve sediman ortamlarında rastlanan mikroplastik miktarı da giderek büyümeye başlamıştır. Mikroplastikler (MP) ise, boyutu 5 mm'den küçük olan plastik döküntüleri ifade eder. Mevcut araştırmaların çoğunun odak noktası deniz ortamındaki mikroplastikler olmuştur. Ancak çalışmaların kapsamının arttırılması hem atmosfer, hem su, hem de sediman ortamlarında araştırmaların geliştirilmesi ve etkilerinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Orta Karadeniz Bölgesi Samsun kıyı şeridinde su ve sediman numuneleri Atakent, Kurupelit ve Çatalçam örnekleme noktalarından Ekim 2020 ve Haziran 2021 tarihlerinde alınmıştır. Alınan numunelerde kirliliğin belirlenmesi için fizikokimyasal analizler ve mikroplastik belirleme çalışması yürütülmüştür. Optik mikroskop kullanılarak mikroplastiklerin sayısı ve renklere göre dağılımı yapılmıştır. Taramalı Elektron Mikroskopu (SEM) ile mikroplastiklerin resimlerinin çekimleri gerçekleştirilmiştir. Mikroplastikleri belirlemek için iki farklı yöntem kullanılmış olup, su numuneleri için 988 partikül / 100 ml mikroplastiklerin varlığı gözlemlenmiştir. Sediman numuneleri için 1. yöntemde yapılan analizler sonucunda 478 partikül / 1 kg mikroplastik, 2. yöntemde ise toplamda 2014 partikül / 10 gr mikroplastiklerin varlığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada gözlemlenen mikroplastik renkleri kırmızı, mavi, yeşil, turuncu ve siyah renklerde mikroplastik renklerinin varlığı tespit edilmiştir. Mikroplastiklerin polimer türünü belirlemek için FTIR (Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi) spektroskopisi kullanılmıştır. FTIR analizleri sonrasında belirlenen noktalardan alınan numunelerin hepsinde PP, PE, PS, PVC ve PET polimer türlerinin varlığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre mikroplastiklerin Samsun kıyı şeridinde ki mevcut durumu belirlenmiş, ekosisteme etkilerinin değerlendirilerek olası olumsuz etkilerin en aza indirilmesi için öneriler sunulmuştur.