Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜDA NUR ÜNAL
Danışman: Bekir Özüdoğru
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültür, bir toplumun kimliğini oluşturan, onu geçmişle buluşturan ve geleceğe taşıyan temel yapı taşlarından biridir. Toplumsal hafızanın korunmasında ve değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasında kültürel unsurlar kadar, bu unsurları inşa eden ve yönlendiren dinî referanslar da belirleyici bir rol oynar. Bu bağlamda hadisler, yalnızca dinî öğretileri aktaran metinler değil; aynı zamanda bireylerin gündelik yaşam alışkanlıklarından toplumsal ilişkiler ağına, mimari estetikten sözlü geleneğe kadar geniş bir kültürel zemini biçimlendiren kurucu kaynaklardır. Hz. Peygamber'in rehberliği, hem ilahi buyrukları açıklayan bir otorite hem de topluma yön veren bir kültürel model olarak şekillenmiştir. Hadislerin, özellikle Türk-İslam kültürü içerisinde kazandığı çok katmanlı işlevler, bireysel ibadet pratiklerinin ötesine geçerek sosyal davranış normlarını ve fiziksel mekânları da şekillendirmiştir. Mimari yapılarda mahremiyet, kıble hassasiyeti ve misafirperverlik gibi değerlerin yansıması bu etkinin somut örnekleridir. Ancak modernleşme, sekülerleşme ve bireyselcilik gibi dönüşümlerle birlikte, bu değer sisteminde ciddi bir aşınma yaşandığı görülmektedir. Geleneksel yapılarla birlikte kültürel bilinç de dönüşüme uğramış, hadislerin şekillendirdiği mimari anlayış ve toplumsal etik, yerini seküler normlara ve tüketime dayalı yaklaşımlara bırakmıştır. Bu çalışma, kültürel sürekliliğin ve toplumsal dayanışmanın yeniden tesisinde hadislerin taşıdığı potansiyelin altını çizmekte; sünnet merkezli bir kültürel restorasyonun, kimlik ve değer inşası açısından stratejik bir gereklilik olduğunu savunmaktadır.