Kütüphane hizmetlerinin elektronik ortam aracılığı ile etkin olarak sağlanması için teknolojik altyapının oluşturulması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bilgisayar Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYKUT KARAKAYA

Danışman: Erdal Kılıç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bilgi çağı olarak adlandırılan günümüzde, kütüphanelerin çoğu geleneksel ödünç alma yöntemlerini kullanır. Bu geleneksel yöntemler bazı dezavantajlara sahiptir. Bunlardan bazıları kitapların yıpranması, kaybolması ve bir kişinin bir kitaba istediği anda ulaşamamasıdır. Bu çalışmada, bu tür dezavantajlardan kurtulmak için öncelikle kütüphanedeki kitaplar taranır ve PDF formatındaki e-kitaplara dönüştürülür. Bu sayede, ödünç alma işlemi elektronik kitaplar kullanılarak yapılır. Kullanıcının tarih ve saat işlemleri ile hakkı olmadan süre uzatmaya çalışması ve ödünç alınan e-kitabı kopyalamaya çalışması ile ortaya çıkan uygunsuz durumlara karşı koruma sağlanmaktadır. Kullanıcıların kitaplara, elektronik cihazları aracılığıyla erişebilecekleri bir alt yapı tasarlanmıştır. Bu yapıda e-kitaplar kullanıcıya özel şifrelendikleri için e-kitap dosyaları yetkisiz kişiler tarafından kopyalansa bile hedef platform anahtara sahip olmadığından kopyalandığı cihazda anahtara erişilemeyeceği için ödünç alınan kitabın yetkisiz kişilerce kullanılması engellenmekte, bulut sistem teknolojisi sayesinde ödünç alınan kitapların kontrolü yapılabilmekte, filigran kullanımı ile kitaplar bir şekilde kopyalanıp dağıtılsa dahi hangi kullanıcının dağıttığı bulunabilmekte ve açık anahtarlı şifreleme ile oluşturulan QR kod kimlik doğrulaması ile kitapların farklı cihazlarda kullanımı sağlanmaktadır. Tüm bu teknolojik yapıların bir arada bulunması ile ekitaplar ödünç alınıp kulanılırken kopyalamaya, dağıtıma, yazdırmaya, yetkisiz kullanıma karşı korunmaktadır.