Elastomer malzemelerde şekil faktörünün basma modülü üzerine etkisinin incelenmesi ve endüstriyel olarak kullanılan parçalarla karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Makine Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UFUK BİLGİN
Danışman: Mevlüt Gürbüz
Özet:Kauçuk malzemeler sahip oldukları titreşim ve şok sönümleme özelliklerinden dolayı endüstride yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle otomotiv sektöründe kauçuk malzemeler titreşim sönümleme karakteristiklerinden dolayı tercih edilmektedir. Kauçuklu elemanlar sıklıkla araç süspansiyon sistemlerinde ve mekanik bağlantı elemanlarında kullanılır. Süspansiyon sistemlerinde kullanılan kauçuklu elemanların mekanik özellikleri, parçanın geometrisine ve malzeme özelliklerine bağlı olarak değişim gösterir. Özellikle ağır vasıtalarda kullanılan kauçuk takoz, tampon ve yatak parçaları ağır çalışma şartlarına maruz kalmaktadır. Bu yüzden bu tarz ürünlerin işlevlerini yerine getirebilmesi ve uzun ömürlü olabilmesi için geometrik tasarım ve malzeme seçimi çok önemlidir. Kauçuk malzemelerde yük taşıma kapasitesi şekil faktörü yardımıyla kabaca tahmin edilebilmektedir. Bu çalışmada, üç farklı şekil faktörü (1, 2 ve 5) ve beş farklı kauçuk sertliği kullanılarak kauçuk tabakalar üretilmiş ve sıkışma altındaki davranışları incelenmiştir. Kauçuk ham malzemesi olarak doğal kauçuk kullanılan bu çalışmada, farklı yüzey alanına sahip karbon siyahları (N375 ve N772) dolgu maddesi olarak tercih edilmiştir. Farklı kauçuk reçeteleri hazırlanarak beş farklı sertlikte hamur (55, 63, 68, 70, 75 ShA) oluşturulmuştur. Silindirik ve kübik numuneler şeklinde üretilen kauçuk tabakaları sıkışmaya maruz bırakılarak çökmeleri incelenmiştir. Toplamda beş farklı kauçuk hamuru, üç farklı şekil faktörü, iki farklı geometri (silindirik, kübik) ve farklı lamine yapısında numuneler üretilmiştir. Bu numunelere yapılan testler sonucunda; kauçuk sertliği ve şekil faktörü artışında numunelerin daha az deforme olmasına sebep olduğu görülmüştür. Ayrıca, aynı şekil faktörü ve kauçuk malzemeden üretilen kübik şekilli numunelerin, silindirik şekilli numunelere oranla daha az deforme olduğu gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra, basma testi sonucunda aynı şekil faktörüne sahip iki yüzü metalli ve tek yüzü metalli olan numunelerin metalsiz olan numuneye göre daha az deforme olduğu gözlenmiştir.