Koyunların listerial ensefalitisinde hücresel bağışıklık yanıt ile HMGB1 protein ilişkisinin belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, VETERİNERLİK PATOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NESLİHAN AKBULUT TOSUN
Danışman: Mustafa Yavuz Gülbahar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Listeriozis, insan ve hayvanlarda ölüme neden olması ve çok yaygın olarak görülmesi nedeni ile mücadele edilmesi gereken önemli bir hastalıktır. Hastalık hayvanlarda yavru atmaya, merkezi sinir sistemi lezyonlarına ve septisemiye neden olup, ileriki safhalarda ölümle sonuçlanan hastalık tablosu oluşturabilmektedir. Koyunlarda listeriozisin ensefalitis (rombensefalitis) formunda lezyonların özellikleri ve salınan sitokinler az sayıdaki çalışmayla gösterilmiştir. Bununla birlikte doku hasarının patogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. HMGB1 (High mobility group box 1) proteini, MSS dahil birçok organda yangısal dejeneratif lezyonların oluşmasında rol alan bir alarmindir. Bu çalışma ile koyunlarda listerik ensefalitisteki lezyonların oluşum sürecinde, HMGB1'in rolü hakkında daha ayrıntılı bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, doğal olarak şekillenen listerik ensefalitisli 15 adet koyuna ait arşivsel parafin bloklar kullanıldı. Beş adet normal koyuna ait beyin dokusu ise kontrol doku olarak incelendi. Dokulardan hazırlanan kesitler hematoksilen-eozin ile boyanarak, lezyonlar süresine göre değerlendirildi. Beyinin rombensefalon bölgesine ait kesitlerde bakterinin varlığı immunohistokimyasal (IHC) olarak gösterildi. Aynı metotla yapılan boyamalarda rombensefalon bölgesinde nöron, endotel hücreleri, makrofaj ve nötrofilde HMGB1 proteinin subselüler yerleşimi ve yoğunluğu değerlendirildi. Bu kesitlerde HMGB1'in ekspresyonu, oligodentrosit, astrosit ve mikroglia hücre belirteçleri ile ikili immunofloresan teknikle incelendi. HMGB1 ekspresyonu en yoğun nöron, oligodentrosit, makrofaj ve mikrogliada görülmüşür. Akut olgularda oligodentrositlerden, subakut ve kronik olgularda mikrogliada HMGB1 salınımının daha fazla olduğu saptanmıştır. Lezyon süresine göre yapılan değerlendirmede akut olgularda hücre çekirdek ve sitoplazmalarında yoğun immunpozitiflik varken, subakut ve kronik olgularda bu hücrelerdeki reaktivitesi azalmıştır. Listerial ensefalitiste şekillenen lezyonların oluşum sürecinde katkısı bulunan hücrelerde HMGB1'in eksprese edildiği görüldü. HMGB1'in yangısal süreçlere katkıda bulunduğu ve hastalığın patogenezisinde rol aldığı düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler: Alarminler, ensefalitis, HMGB1, koyun, listeriozis