Metal sonlandırma endüstrisinde temiz üretim uygulamaları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKNUR DAMLA BEYTEKİN

Danışman: Gülfem Bakan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Temiz üretim teknikleri çevre deşarjlarını iyileştirmeyi amaçlayan MET seçenekleri için metal sektöründe tanımlama, adaptasyon ve uyum çerçevesi oluşturmayı sağlar. Metal sonlandırma endüstrisinde yüzey işleme, yüzey kaplama, yüzey sonlandırma, boyama ve benzeri işlemler yapılmaktadır. Metal sonlandırma endüstrisinde Avrupa'da ve Dünya' da birçok temiz üretim ve kirlilik önleme çalışması olmasına rağmen Türkiye' de bu çalışmalar çok sınırlıdır. Bu çalışmada metal yüzey işlemesinde kullanılan soğutma sıvısı ve bununla temasa geçen atık metal talaşlarının Temiz Üretim yaklaşımı çerçevesinde değerlendirilip, bu kısımda uygulanabilecek En İyi Teknik ve Teknolojilerin belirlenerek ekonomik ve ekolojik verimliliğin sağlanması amaçlanmıştır. Bu hedef doğrultusunda Sampa endüstrisinde 4 adet CNC tezgahta, soğutma sıvısı olarak iki farklı firmanın sağladığı soğutma sıvısı kullanılarak bu kimyasalların teknik ve çevresel performansları incelenmiştir. Yapılan çalışmada izlenen parametreler; soğutucu yağ konsantrasyonu, pH değeri, ısı, iletkenlik, NO2 – N, harici yağ konsantrasyonu ve toplam bakteridir. NO2 – N değerinin ay sonuna doğru, 10 mg/l seviyelerine çıktığı görülmektedir. Ayrıca yağ/gres ve bakteri oluşumunun da oldukça yüksek olduğu gözlenmiştir ve bu koşullar proses için uygun değildir. Tüm bu parametreler soğutma sıvısı geri kazanımı ve tekrar kullanımı ile ömrünün uzatılması amacı ile oluşturulması düşünülen merkezi arıtım ve besleme hattı için belirleyici olup, temiz üretim seçenekleri kapsamında belirlenen aşamalar; çöktürme, filtrasyon, yağ sıyırma, membran filtrasyondur. Bu aşamalardan yola çıkarak laboratuvarda yapılan çöktürme, filtrasyon ve santrifüj deneyleri sonucu soğutma sıvısında oldukça yüksek bulunan askıda katı madde miktarında 1. soğutma sıvısında (FRC-06) % 67 lık, 2. Soğutma sıvısında (FRC-17) % 64 lük bir verim sağlanmıştır.