Türkiye'de futbol ve basketbol branşlarında meydana gelen disiplin ihlallerinin belirli yıllara göre değişimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Spor Yöneticiliği Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HALUK BERKE HOŞ
Danışman: Soner Çankaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Futbol ve basketbol, dünyada olduğu gibi ülkemizde de en popüler spor dallarındandır. Futbol ve basketbol branşında süreç içerisinde meydana gelen değişimler ve gelişimler sonucunda meydana gelen disiplin ihlalleri artmaktadır. Sporda disiplin, spordaki önemli unsurlardan biridir ve sportif kuralların ihlal edilmesi durumunda uygulanmak üzere sporda disiplin kurallarına ihtiyaç duyulur. Sportif faaliyetler içerisinde meydana gelen disiplin ihlalleri de futbolda ve basketbolda farklı şekilde olmakta, verilen cezalar da futbol ve basketbola göre farklı niteliklerde olmaktadır. Bu nedenle araştırmada 2019 ve 2020 yıllarındaki futboldaki ve basketboldaki disiplin ihlallerini kimlerin yaptığı (spor kulüpleri / sporcu / antrenör / idareci), disiplin ihlallerinin sayıları ve disiplin ihlallerinin nedenleri ve bu disiplin ihlalleri neticesinde hükmedilen cezaların niteliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada veriler, nitel araştırma türlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemiyle, Türkiye Futbol Federasyonu ve Türkiye Basketbol Federasyonu'nun yayınladığı kararlar üzerinden incelenmiş ve bu veriler ışığında değerlendirme yapılmıştır. Araştırma sonucunda futbolda genel olarak en çok cezayı spor kulüplerinin aldığı, ceza alma nedenlerinin en fazla çirkin ve kötü tezahürat ile Koronavirüs (COVID-19) talimatlarına aykırılık olduğu ve en çok para cezasına hükmedildiği, basketbolda da genel olarak en çok cezayı spor kulüplerinin aldığı, ceza alma nedenlerinin en fazla talimatlara aykırı hareket olduğu ve en çok para cezasına hükmedildiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda, literatürdeki verilerin ışığında basketboldaki çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle verilen cezaların önemli ölçüde artış gösterdiği ve özellikle futbolda idarecilerin hakaret, saldırı, kavga fiilleri neticesinde aldıkları cezaların sayısının arttığı sonucuna varılmıştır. Futbolda ve basketbolda çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle verilen ceza sayısını azaltmak için, bu fiillerde bulunan taraftarların bilinçlenmesi sağlanması, yaptırım içeren hükümlerin daha etkili uygulanması, spor kulüplerindeki idarecilerin gerekli eğitimleri alması önerilebilir.