Assessment of heavy metal pollution of Solvay Park soils in Krakow, Poland

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: HASSAN ESMAEILI GISAVANDANI

Danışman: Orhan Dengiz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, eski bir soda fabrikasının yakınında bulunan kentsel bir yeşil alan olan Polonya'nın Krakow kentindeki Solvay Parkı'ndaki ağır metal kirliliğini (Cd, Cr, Cu, Ni, Pb ve Zn) değerlendirmiştir. 51 farklı noktadan toprak örnekleri toplanmış ve ağır metal içeriği, çeşitli kirlilik endeksleri (örn. EF, Igeo, PINemerow) kullanılarak ICP-OES spektroskopisi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar, en yüksek konsantrasyonların parkın merkezi bölgesinde olduğunu göstermiş ve bu durum yoğun trafik, otopark ve yerleşim alanlarıyla ilişkilendirilmiştir. En şiddetli kirliliği kadmiyum göstermiş olup, bu durum önemli çevresel ve sağlık riskleri oluşturmaktadır. Toprak organik karbonunun (SOC), özellikle Cd ve Zn olmak üzere ağır metalleri hareketsiz hale getirmeye yardımcı olabileceği bulunmuştur. Çalışma, antropojenik faaliyetlerin (trafik, endüstriyel deşarj, tarihsel kirlilik) ana kaynaklar olduğunu doğrulamıştır. Sonuç olarak, araştırma kentsel toprak kirliliği yönetiminin önemini ve riskleri azaltmak için iyileştirme önlemlerine duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, azaltma stratejilerinin ve bunların uzun vadeli etkinliklerinin değerlendirilmesine odaklanmalıdır.