Ekofertile and microfertile plant biostimulants potentials on soil quality and wheat nutrition enhancement
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: DAVID TAVI AGBOR
Danışman: Orhan Dengiz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sürekli büyüyen nüfus ve kaliteli gıda ile besleme ihtiyacı göz önüne alındığında, tarımsal üretim sürecinde çevre dostu girdilerin kullanılması gerekmektedir. Sentetik gübrelerin gıda güvenliğini sağlamada önemi göz önüne alındığında, negatif etkileri aşırı derecede göz ardı edilmiş ve zararlı çevresel ve insan sağlığı tehlikelerine yol açmıştır. Bu nedenle, gıda üretimini nicelik ve nitelik olarak sürdürmek için bütünsel gübre kaynaklarına ihtiyaç vardır. Ekolive ekofertile® ve microfertile® bitki biyostimulanları, laboratuvar sonuçlarına dayanarak besin ve bitki büyüme teşvik eden mikroplar içeriğiyle birlikte Avrupa Komisyonu rehberine göre biyostimülan gereksinimlerini sergileyerek gıda ve beslenme güvencesini bütünsel olarak azaltmada harika bir uyum sağlıyor gibi görünmektedir. Bu çalışma, ekofertile® ve microfertile® bitki biyostimulanlarının toprak kalitesini artırma ve buğday verimliliği üzerindeki potansiyelini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, sera ortamında Samsun, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde kil ve killi-tınlı olmak üzere iki farklı toprak türünde üç kez tekrarlanan iki biyostimulan ve kontrol ile inorganik gübreleme dahil beş doz seviyesinden oluşan bir ayrık-parsel tasarımında gerçekleştirilmiştir. Toprak fiziko-kimyasal ve biyolojik özellikler ile buğday büyüme parametreleri ve verimi değerlendirilmiştir. Toplanan veriler R-programlama ve analitik hiyerarşi süreci kullanılarak ayrık-parsel modeli analizine tabi tutulmuştur. Sonuçlar, toprak fizikokimyasal ve biyolojik özelliklerin bir göstergesi olan toprak kalite indeksinin biyostimulan ile önemli ölçüde değiştiğini göstermiştir. Killi toprak için en iyi etkiyi %10 dozajda (0.66) elde edilirken, tınlı toprak için en yüksek etki %5 dozajında (0.65) görülmüştür. Bu doğrultuda, buğday biyolojik verimi tınlı toprakta en iyi sonuçları %10 dozajında (24.46 tha-1) ve bitki başına tahıl ağırlığı (2.1 g) ile artırmıştır. Killi toprakta ise biyolojik verim (14.04 tha-1) ve bitki başına tahıl ağırlığı (1.1 g) en iyi sonuçları %10 dozajında sağlamıştır. Sonuçlar, ekofertile® ve microfertile®'ın inorganik gübreleme için harika sürdürülebilir alternatifler olduğunu ve harika toprak kalitesi ve ürün verimliliği yeteneklerine sahip olduklarını ortaya koydu. Anahtar Sözcükler: dağ toprakları, eğim yönü, toprak sıcaklığı ve su tutma.